Jedynie prawda jest ciekawa! - Józef Mackiewicz

 

Karta Dużej Rodziny

Newsletter Multibook
Podaj swój adres e-mail, jeżeli chcesz otrzymywać informacje o nowościach i promocjach.
Produkty dnia
Rafał Gan-Ganowicz - Kondotierzy
Rafał Gan-Ganowicz - Kondotierzy

39,90 zł

Cena regularna: 44,90 zł

Najniższa cena: 44,90 zł
szt.
Mój Niedzielny Mszalik
Mój Niedzielny Mszalik

75,00 zł

szt.
Św. Józef Sebastian Pelczar - Religia katolicka + Obrona religii katolickiej  KOMPLET
Św. Józef Sebastian Pelczar - Religia katolicka + Obrona religii katolickiej KOMPLET

89,90 zł

Cena regularna: 109,80 zł

Najniższa cena: 109,80 zł
szt.
Tomasz z Akwinu - Dzieła wszystkie t.15 - Summa teologii, I, q. 1-26
Tomasz z Akwinu - Dzieła wszystkie t.15 - Summa teologii, I, q. 1-26

79,90 zł

Cena regularna: 89,90 zł

Najniższa cena: 89,90 zł
szt.
Kardynał Willem Jacobus Eijk - Więź miłości. Katolicka moralność małżeńska i etyka chrześcijańska
Kardynał Willem Jacobus Eijk - Więź miłości. Katolicka moralność małżeńska i etyka chrześcijańska

89,90 zł

Cena regularna: 99,90 zł

Najniższa cena: 99,90 zł
szt.
Marek A. Koprowski - BANDERA. Terrorysta, morderca, fanatyk
Marek A. Koprowski - BANDERA. Terrorysta, morderca, fanatyk

79,90 zł

Cena regularna: 89,90 zł

Najniższa cena: 89,90 zł
szt.
Ben Shapiro - Prawa strona historii
Ben Shapiro - Prawa strona historii

59,90 zł

szt.
Pius IX. Ostatni papież-król
Pius IX. Ostatni papież-król

110,00 zł

szt.
Brigitte Pregenzer - Św. Hildegarda z Bingen. Po prostu pość
Brigitte Pregenzer - Św. Hildegarda z Bingen. Po prostu pość

42,90 zł

Cena regularna: 49,90 zł

Najniższa cena: 49,90 zł
szt.
Nowości wydawnicze
Tadeusz M. Płużański - Obława na Wyklętych. Polowanie bezpieki na Żołnierzy Niezłomnych
Tadeusz M. Płużański - Obława na Wyklętych. Polowanie bezpieki na Żołnierzy Niezłomnych

69,90 zł

Cena regularna: 79,90 zł

Najniższa cena: 79,90 zł
szt.
Feliks Koneczny - Dzieje Śląska
Feliks Koneczny - Dzieje Śląska

52,90 zł

Cena regularna: 59,00 zł

Najniższa cena: 59,00 zł
szt.
Wandea. Zwycięstwo albo śmierć
Wandea. Zwycięstwo albo śmierć

34,90 zł

Cena regularna: 39,90 zł

Najniższa cena: 39,90 zł
szt.
Św. Jan od Krzyża - Myśli na każdy dzień
Św. Jan od Krzyża - Myśli na każdy dzień

34,90 zł

Cena regularna: 39,90 zł

Najniższa cena: 39,90 zł
szt.

Andrzej Nowak - Dzieje Polski. Tom 6. Potop i ogień

Wysyłka w: 24 godziny
Cena: 79,90 zł

Cena regularna: 99,00 zł

79.90
Najniższa cena od wprowadzenia towaru: 99,00 zł
ilość szt.

towar niedostępny

dodaj do przechowalni

Opis

Kolejny tom Dziejów Polski prof. Andrzeja Nowaka obejmuje tylko 50 lat, ale biorąc pod uwagę natłok ważnych dla narodu oraz państwa wydarzeń, niektórych brzemiennych w skutki na całe wieki, łatwo zrozumieć, dlaczego Autor poświęcił tym latom tak dużo miejsca.

Wraz z Autorem śledzimy, jak zmienia się Rzeczpospolita szlachecka. Nie zmienia się na lepsze. Przekształca się w Rzeczpospolitą magnacką. Słabnie pozycja króla, a królować zaczyna swawola, sobiepaństwo, a nawet zdrada. Powoli degeneruje się szlachta, na której przez tyle wieków opierała się obrona Ojczyzny. Degeneruje się wolna elekcja, ten symbol, już tylko pozorny, szlacheckiej wolności albo, jak byśmy dziś powiedzieli, demokracji. Osłabienie kraju natychmiast skłania sąsiadów do najazdów i łupiestwa – istny potop!

Pierwszy raz mamy do czynienia z poważnym planowaniem rozbioru Rzeczypospolitej. Król Jan Kazimierz abdykuje i „na odchodnym” rzuca sejmowi i senatowi prorocze słowa: „Moskal i Ruś przy ludach swojego języka opowiedzą się i W. Ks. Lit. sobie przeznaczą. Brandenburczykowi staną otworem granice Wielkopolski i o Prusy z Szwedami albo się zgodzi, albo rozerwą na kawałki. Dom rakuski [Austria] choćby najświętsze miał intencyje, przy takiej szarpaninie Krakowa dla siebie nie pominie, bo każdy będzie wolał mieć część Polski zbrojnie pozyskaną niżeli całą, dawnymi wolnościami przeciw obcym – bezpieczną”.

Choć Rzeczpospolita jeszcze jest potężna, to gwałtownie rosną w kraju wpływy zagranicy, co oznacza dalsze osłabienie królestwa. Niektórzy dostojnicy pobierają pensje od zagranicznych dworów. Dochodzi do rzeczy u nas niespotykanej: do krwawej wojny domowej. Wtedy na horyzoncie pojawia się silna osobowość, niezwykle utalentowany wódz Jan Sobieski – w nim nadzieja.

* * * 

Wstęp do upadku

 

„Opustoszała Rzeczpospolita, opustoszała Ukraina. Wilcy wyli na zgliszczach dawnych miast i kwitnące niegdyś kraje były jakby wielki grobowiec. Nienawiść wrosła w serca i zatruła krew pobratymczą”. Tak kończy się ostatni odcinek drukowanej w 1884 roku w warszawskim dzienniku „Słowo” powieści Henryka Sienkiewicza: Ogniem i mieczem. Nie było wtedy na mapie ani Polski, ani Ukrainy. Były w Europie środkowej i wschodniej tylko trzy imperia, które 89 lat wcześniej podzieliły między siebie resztkę Rzeczypospolitej: carska Rosja, habsburska Austria oraz Prusy, tworzące niemiecką II Rzeszę. Dla kilku pokoleń Polaków, przynajmniej między 1884 a 1984 rokiem, opowieść Sienkiewicza o tragedii czasów króla Jana Kazimierza była bramą główną do krainy wyobraźni historycznej. Wprowadzała w zagadnienie upadku wspólnoty politycznej, utraty niepodległości, ale zarazem miała – wedle intencji autora – „krzepić serca”, dawać nadzieję, że z upadku można się podźwignąć. Dla zagranicznych czytelników powieści pierwszego polskiego laureata literackiej nagrody Nobla (a Ogniem i mieczem przełożono na blisko trzydzieści języków) była ona – i pozostaje może nadal – cudowną gawędą o przygodach wolności, o odwadze, przemocy i słabości. O miłości, buncie i nienawiści; o upadaniu i powstawaniu.

Kiedy w roku 2023 przepisuję słowa Sienkiewicza, zdają się one być nie historyczną fikcją, ale podsumowaniem aktualnego reportażu. Ukraina znów jest pustoszona, gdy zaczynam opowieść kolejnego tomu Dziejów Polski. Hulajpole, Konotop, Czarnobyl, Zaporoże i tyle innych miejsc, znanych z krwawych dziejów wieku XVII, znowu krwawi. Nie wiem, czy kiedy brać będą do ręki tę książkę jej Czytelnicy, będą cieszyli się spokojem, którego wspomnienie żadnej wojny nie będzie już zakłócało. Czy historia tu opisywana będzie mogła być potraktowana jako dziwna baśń z czasów, które nic wspólnego z ich doświadczeniem już nie będą miały? W tym momencie jednak lęk przed imperialnym najazdem i panowaniem znowu powrócił na obszar dawnej Rzeczypospolitej. I wraca pytanie o jej wspólnotę, ponad doświadczeniem wewnętrznych konfliktów, wobec aktualnej agresji, która przychodzi z zewnątrz. Pytanie o wspólnotę losu, wartości, interesów? Historia, także historia Rzeczypospolitej i jej wrogów, najwidoczniej jeszcze się nie skończyła.

Jak więc mamy opisywać ten jej fragment, w którego centrum nieuchronnie znaleźć się musi kozacki bunt Chmielnickiego (rewolucja społeczna czy powstanie narodowe?), czas „potopu” – czyli najazdu moskiewskiego najpierw, potem szwedzkiego i siedmiogrodzkiego na Rzeczpospolitą (1654–1660), kronika najbardziej zapalczywych konfliktów między dworem królewskim i obrońcami „złotej wolności”, w końcu inwazji tureckiej i kapitulacji Kamieńca Podolskiego? Jak opisać drogę Rzeczypospolitej od wielkiego zwycięstwa pod Smoleńskiem w roku 1634 do załamania jej pozycji w Europie Wschodniej? To jest czas Trylogii Sienkiewicza, słodzony ostatnimi triumfami orężnymi – aż po Chocim, a później jeszcze Wiedeń, ale przecież zarazem czas niewątpliwego kryzysu gospodarczego, społecznego i – chyba można również powiedzieć – moralnego tej wspólnoty, ujawniający zepsucie jej politycznego systemu. Pisał o nim gorzko sam autor Trylogii. Włożył te słowa w rachunek sumienia bohatera Ogniem i mieczem, księcia Jeremiego Wiśniowieckiego: „Wróg najgorszy to nie Chmielnicki, ale nieład wewnętrzny, ale swawola szlachty, ale szczupłość i niekarność wojska, burzliwość sejmów, niesnaski, rozterki, zamęt, niedołęstwo, prywata i niekarność – niekarność przede wszystkim. Drzewo gnije i próchnieje od środka. Rychło czekać, jak burza pierwsza je zwali – ale parrycyda [ojcobójca] ten, kto do takiej roboty ręce przykłada, przeklęty ten, kto przykład daje, przeklęty on i dzieci jego do dziesiątego pokolenia!!…”.

To nie jest jednak historia próchnicy, procesów chemicznych z udziałem grzybów czy bakterii. To jest historia relacji między ludźmi i ludzkimi wspólnotami. Jak one się układają i jak się psują? Kiedy spaja je interes, kiedy pewnego rodzaju poczucie braterstwa czy przyjaźni, a kiedy najsilniejszym katalizatorem wspólnoty, a wcześniej motywem pobudzającym działanie jednostki staje się nienawiść – wobec innych?

Narzędzia, których używamy do rozpoznania tak delikatnej i złożonej materii, nie są bez znaczenia dla wyniku badań. Można na przykład w tkankę takiej materii jak dzieje Rzeczypospolitej XVII wieku wrzynać się kategoriami wprowadzanej od niedawna do nauk społecznych „analizy intersekcjonalnej”. Stworzona przez czarnoskóre feministki w Ameryce, badaczki pojęcia rasy i rasizmu, jako klucz do rozumienia wszelkiej historii próbuje ona uchwycić współzależność i hierarchie różnych form przywilejów oraz opresji: klasowej, rasowej, płciowej, etnicznej (a także wielu innych rodzajów), a wreszcie „strategii oporu”, które ostatecznie mają obalić system ucisku. Odpowiada w taki, rewolucyjny, sposób na dziedzictwo kolonializmu i niewolnictwa. W amerykańskich stanach (jeszcze wówczas nie zjednoczonych) zaczęło się ono w sierpniu 1619 roku, wraz z wysadzeniem w Port Comfort w Virginii pierwszej grupy mieszkańców czarnej Afryki, którzy zostali uprowadzeni z Angoli przez portugalskich handlarzy, przeżyli drogę przez Atlantyk i zostali sprzedani angielskim kolonistom. 250-letnie doświadczenie amerykańskiego niewolnictwa i rasizmu oraz kolejnych 150 lat jego skutków formuje wrażliwość i emocjonalność metody intersekcjonalnej. Nieco paradoksalnie, kolonizuje ona teraz umysły badaczy innych krajów i tradycji, starających się dopasować odmienne często warunki i hierarchie „wiktymizacji” w społeczeństwach pozaamerykańskich do najnowszego wzoru badawczo-moralnego postępu (może nawet odwetu?). Jakie będą nowe mody i trendy ideologicznej interpretacji historii za lat 20, 50 albo 100? Czy w całości zostanie przeszłość przekreślona jako „niesłuszna”, jeszcze do „wyleczenia” albo już do ostatecznego wyrzucenia na śmietnik przyszłości? To może zobaczą Czytelnicy tej książki, jeśli tacy jeszcze będą.

Dane techniczne

Autor Andrzej Nowak
Format 195 x 240 mm
Liczba stron 496
Oprawa Twarda
Rok wydania 2023
Wydawca Biały Kruk

Produkty powiązane

Opinie o produkcie (0)

Wyświetlane są wszystkie opinie (pozytywne i negatywne). Nie weryfikujemy, czy pochodzą one od klientów, którzy kupili dany produkt.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl