Czesław Ryszka - Historia i świętość. Zofia Kossak biografia ilustrowana

Cóż to było za życie! Od szczęśliwego dzieciństwa w bardzo utalentowanej artystycznie rodzinie Kossaków, poprzez burzliwą młodość, do wielkich sukcesów pisarskich. Po życiu w kraju wolnym i prężnie się rozwijającym, jakim była II RP, przyszła tragedia okupacji, uwięzienie na Pawiaku i w obozie w Auschwitz. Po wyzwoleniu ze szponów niemieckich Polska popadła jednak w kolejne zniewolenie – bolszewickie. Zofia Kossak, zdeklarowana pisarka katolicka pozbawiona praw obywatelskich za odmowę współpracy z komunistami, została wtedy de facto przymuszona do opuszczenia Ojczyzny. Wszystkie jej książki stały się zakazane – usunięto je z księgarń, bibliotek oraz instytucji badawczych. Ale to nie wszystko, gdyż od aktywności literackiej i publicystycznej oderwała ją konieczność ciężkiej pracy fizycznej na emigracji na farmie w Kornwalii.

Po kilku latach pisarka wróciła do Ojczyzny po tak zwanej odwilży i w 1957 r. osiadła w resztkach swej niewielkiej przedwojennej posiadłości w Górkach Wielkich na ziemi cieszyńskiej. I znów pisała. W jakich by nie znalazła się warunkach, cały czas pisała. Debiutowała dość późno, bo mając 33 lata, ale uzbierał jej się naprawdę pokaźny dorobek twórczy. Jej książki od początku były niezwykle poczytne, stawały się bestsellerami, tłumaczono je na inne języki, popularne były też poza Polską, szczególnie w USA. Po wojnie prawie sięgnęła po Nobla, ale jej kandydatura ostatecznie się nie przebiła, bo nie miała żadnego wsparcia instytucjonalnego ani państwa polskiego, ani organizacji literackich.

Z jednej strony pochłaniała ją rodzina, którą kochała i o którą dbała jak mogła, a z drugiej właśnie fascynowała ją praca literacka. Żyła zanurzona w świecie historii i świętości. Dawne dzieje, polskie i europejskie, oraz postawa człowieka wobec Boga, jego zmagania z grzechem albo dążenie do świętości – to tematy jej przeszło 40 fascynujących książek. Ich bohaterami są najczęściej konkretne, barwnie ujęte postacie historyczne.

Zofia Kossak miała też w sobie pasję społecznika, człowieka bardzo wrażliwego, reagującego na krzywdę ludzką, nawet z narażeniem własnego życia, jak było to podczas okupacji niemieckiej. Cokolwiek robiła, jej czyny i postawę cechowały szlachetność oraz odwaga, a ostatecznym odwołaniem zawsze pozostawali dla niej Bóg, Chrystus i Maryja. Przez Ich pryzmat postrzegała zarówno swoje życie, jak też historię i myśl społeczną. Jest wspaniałym przykładem nie tylko wielkiej polskiej pisarki, pierwszej po Sienkiewiczu – jak o niej mówiono, ale także człowieka ze wszech miar godnego naśladowania. W obecnych czasach, jakże trudnych dla osób wierzących, jest niczym latarnia morska wskazująca ratunek na wzburzonym morzu.

SPIS TREŚCI: 

Przedmowa: Wielka Polka     8 

CZĘŚĆ I: Literatura z przymiotnikiem „katolicka”     18

Odrodzić wszystko w Chrystusie     23

Na polskiej glebie     29

Pod presją marksizmu     36

Sacrum w literaturze     42 

CZĘŚĆ II: Honory i zakazy     52

Artystyczne korzenie     59

Zagłada kresowego ziemiaństwa     72

Zauroczenie Śląskiem Cieszyńskim     89

Hołd dla śląskiej ziemi     100 

CZĘŚĆ III: Z wiary, patriotyzmu i sztuki     106

Kiedy Bóg jest w centrum życia     110

W drodze do wiecznego Jeruzalem     135

Diabeł i złe moce     143

Hymn na cześć krzyża     148

Wielka kontynuacja     155

CZĘŚĆ IV: Czas walki o godność     160

Dekalog Polaka     163

Najdzielniejsza z dzielnych     171

Współzałożycielka „Żegoty”     179

Na Pawiaku     185

Numer 64491. Auschwitz     190

Codziennie na Jasną Górę     201

Niechciana emigracja     218

Przez Sztokholm do Londynu     222

Na farmie w Kornwalii     230 

CZĘŚĆ V: Spełnione marzenie     246

Zamiast dworku domek ogrodnika     251

Pisarskie przyjaźnie     267

Wielka do końca     276

Śmierć i pogrzeb     279

Sprawiedliwa wśród Narodów Świata     288

Pamięć     298

Pisarka katolicka     310

Oczekując na chwałę ołtarzy. Patronka powieściopisarzy     328 

Kalendarium życia i twórczości Zofii Kossak     337

Utwory Zofii Kossak     346

Wybrana bibliografia     347