ARCANA

Sylwia z Gibalaka to najnowszy zbiór opowiadań Wojciecha Chmielewskiego.

Fabuły zamieszczonych w nim 26 utworów toczą się w Warszawie, rozdartej pomiędzy przeszłością i współczesnością, stanowiącej palimpsest nawarstwiających się czasów i miejsc.

„Melchior Wańkowicz czytał Wicika Żywicę do białego rana, jak Sienkiewiczowski latarnik. Po tę książkę sięgną na pewno obowiązkowo wszyscy entuzjaści nadberezyńskiej epopei. Nie powinni się zawieść. Jest ona kontynuacją eposu (Nadberezyńców), choć opowiada o losach nowego bohatera, mieszkańca szlacheckiego zaścianka Zielonki, sąsiada niedalekiego Stacha Bałaszewicza, Kościka Wasilewskiego i Mieczyka Piotrowskiego ze Smolarni.

Autorka potrafi wypowiedzi i oceny właściwie selekcjonować, śmieci odrzucać, wartościowe elementy wyławiać i naświetlać. Nie materiał Nią rządzi (co, niestety jest częstym doznaniem początkujących autorów), ale Ona rządzi materiałem i umiejętnie nim przebiera.

Z podziwu godną konsekwencją brnie przez gąszcz danych naukowych, niejednorodny, zachwaszczony, trudny do selekcji. Zachowuje przez cały niezależność swego sądu, ofiarność w dążeniu do Prawdy i odwagę w jej przedstawianiu, nawet jeśli to owocuje dość druzgocącą krytyką poczynań najważniejszych „władców" w państwie polskim.

Mojżesz (Mosze, Moniek) Merin (ur. w 1905 roku w Sosnowcu, zm. w Auschwitz-Birkenau) - przewodniczący Centrali Żydowskich Rad Starszych na Wschodnim Górnym Śląsku (Zentrale der Judischen Altestenrate in Oberschlesien) w czasie okupacji niemieckiej.

"Zapraszam w podróż do przeszłości. Niech ta książka stanie się wehikułem czasu, a ja będę waszym przewodnikiem i pośrednikiem w rozmowach z duchami.

Nie jest to rozprawa naukowa, takie znajdziecie w poważnych opracowaniach historycznych. Moja książka jest reportażem historycznym, bardziej przypomina patchwork, czyli różne historie podzielone na rozdziały, które doczytane do końca dadzą pewien obraz Merinowskiego królestwa i monarchy, o którym Chaim Mołczadzki z Będzina powiedział: „Cokolwiek Merin robi, jest dobre – jest błogosławionym przez Boga przywódcą”."

Sebastian Reńca

Praca napisana porywającym stylem, łączy w sobie klarowność narracji z warsztatową ścisłością. Ta książka jest niewątpliwie ważnym wydarzeniem dla polskiej refleksji nad Rzeczpospolitą i jej upadkiem.

"Nie obełgiwał siebie ani sumienia swego nie roztrząsał, ani nagród nie potrzebował Wielki Fryderyk. Czyż nie było rozkoszą napisać do braciszka po wciągnięciu Marii Teresy na własne podwórko: Teraz, mój drogi bracie, skończyliśmy z najpoważniejszą rzeczą. Połączy się trzy wyznania: greckie, katolickie i kalwińskie, spożyjemy bowiem jedną hostię - Polskę, i jeżeli nie zbawi to naszych dusz, to z pewnością będzie z wielką korzyścią dla naszych państw."

W dosyć sennej atmosferze siermiężności i przaśności na pół gomułkowskiej, na pół gierkowskiej, zdarzają się dramaty na miarę Szekspira: romanse, zabójstwa, zdrady. W społeczności, gdzie każdy wie wszystko o każdym, obserwujemy degrengoladę nawet całych rodzin, ale także niesamowity upór jednostek, by nie zaniżyć raz wyznaczonych standardów życia.

Raoul Wallenberg pochodził ze znanej szwedzkiej bankierskiej rodziny. Ukończył architekturę w USA. Jako sekretarz Poselstwa Królestwa Szwecji w Budapeszcie w latcach 1944-45 uratował życie tysiącom Żydów, udzielając im dyplomatycznej opieki. Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Budapesztu Wallenberg został aresztowany przez NKWD i wywieziony do Rosji. Mimo wielu dyplomatycznych interwencji kolejnych szwedzkich rządów, niestety mało zdecydowanych i nieskutecznych, nie udało się go odnaleźć.

Andrzej Urbańczyk podjął próbę ukazania zarówno ważniejszych wyników sportowych, jak i ingerencji ideologiczno-policyjnej ze strony państwa w funkcjonowanie tej gałęzi sportu, która jak chyba żadna inna kojarzona jest ze swobodą, rozgrywa się bowiem w niezmierzonej przestrzeni oceanu, a "przeciwnikiem" nie jest konkurent, lecz natura: woda, wiatr.

Niniejsza książka mówi o polityce, mediach i kulturze III RP –  i o usuniętych z kultury i mediów głównego nurtu wartościach, które w dzisiejszej Polsce istnieją i funkcjonują – Poza systemem.

W numerze m.in.:

Rozmowa Arcanów

Poświęcenie dla cywilizacji – z prof. Wayne’em Cristaudo rozmawia Zbigniew Janowski 

Patrząc wstecz

Andrzej Nowak, Wolne i spólne obieranie pana sobie (z V tomu Dziejów Polski)

Jakub Polit, Songowie – pierwsza chrześcijańska rodzina nowoczesnych Chin

Kanon

Artur Stypuła, Gabriele D’Annunzio – Rozejm – wstęp do naśladowania

Gabriele D’Annunzio, Poezje w przekładach Artura Stypuły i Olgi Płaszczewskiej

Otwarte teksty

Wiesław Helak, W stronę Seretu

Szymon Babuchowski, Wiersze

Idee

Stanisław Kogut, Sprawiedliwość – własność – wspólnota. Rozważania o I księdze „Państwa” Platona 

Krzysztof Czacharowski, Wiersze krakowskie

Archiwum

Krystyna Heska-Kwaśniewicz, Lucyna Sadzikowska, „Najcięższa udręka w lagrze”, czyli o jednym liście Zofii Kossak

Zofia Kossak, List do Prezydenta Władysława Raczkiewicza

Debata Arcanów:

 „My możemy obronić swoją niepodległość tylko nad Dnieprem” – polski idealizm i realizm polityczny wobec wojny na Ukrainie (Kazimierz Dadak, Henryk Głębocki, Marek Kornat, Andrzej Nowak, Andrzej Waśko, Maciej Zakrzewski) 

Kanon:

 Odyseja – nowe spolszczenie Antoniego Libery. Od tłumacza

Homer – Odyseja. Pieśń VI – Spotkanie z Nauzykaą

Polska i świat:

 Jacek Koronacki – Sztuczna inteligencja, czym jest i w czym jej złowroga siła