Instytut Pamięci Narodowej

Prezentowany dwunasty zeszyt jest jednocześnie ostatnim odcinkiem całej serii. Podobnie jak i w dwóch poprzednich, nie opowiedziano w nim - przynajmniej do pewnego momentu - losów samego Antka, ale jego starszego brata Sebastiana.

Zeszyt ten zabierze nas w fascynującą przygodę po zakamarkach wileńskiej legalizacji, czyli komórki Armii Krajowej, bez której w praktyce niemożliwe byłoby funkcjonowanie na Wileńszczyźnie polskiej konspiracji niepodległościowej. Poznamy grono niezwykle utalentowanych grafików-fałszerzy, na czele z prof. Jerzym Hoppenem, a także tajniki tego fachu: nauczymy się - przynajmniej teoretycznie - jak "postarzyć" papier, by wyglądał "na używany", i jak przygotować (wyłącznie na podstawie odbitki) fałszywy tłok pieczęci. 

Wojenna odyseja Antka Srebrnego dobiegła już końca, ale czy w pełni znamy wojenną historię całej rodziny Srebrnych? Chyba nie. Okazuje się, że nie tylko jej męska część ma zwyczaj pakować się w kłopoty. Mama Antka i Ania też mają na tym polu spore osiągnięcia. Może ktoś wyjaśni, po co pchały się do Warszawy, gdy mogły siedzieć na wsi? A tak Ania trafiła do Szarych Szeregów, Mama - pod skrzydła "wybuchowej" pani Zosi.

Antek Srebrny znajduje się bardzo daleko od domu - w Kazachstanie, dokąd został wywieziony przez Sowietów. To "nieludzka ziemia", niebezpieczna, zwłaszcza dla takich ludzi jak Antek - zesłanych tam jako wrogowie Rosji. Dzięki sprytowi i odwadze uda mu się przeżyć.

Antek Srebrny, gdy go poznajemy, ma zaledwie 14 lat. Jest grodzieńskim harcerzem. Od początku II wojny światowej razem z kolegami szykuje się do walki z Niemcami. Los sprawia jednak, że przychodzi mu zmierzyć się z innym śmiertelnym wrogiem Polski - Sowietami.

Kolejna odsłona przygód Antka sprowadzi nas do "Małpiego gaju" w. Szkocji. Przejdzie on tam przyspieszony kurs spadochronowy pod czujnym okiem kpt. Kwaśnicy, by wraz z 1. Samodzielną Brygadą Spadochronową gen. Stanisława Sosabowskiego wziąć udział w największej operacji powietrzno-desantowej II wojny światowej - "Market Garden".

Antek Srebrny dokonał rzeczy niemożliwej. Nie tylko uciekł z obozu w komunistycznej Rosji, ale po wielu tygodniach wyczerpującego marszu dotarł do skrawka wolnej Polski znajdującego się. w Syrii. Tak, to najprawdziwsza prawda - Antek trafił do obozu organizowanej tam Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich.

Siódma część „Wojennej Odysei Antka Srebrnego 1939–1945” opisuje kolejne przygody tytułowego bohatera i jego przyjaciół. Antek razem z 1 Dywizją Pancerną gen. Stanisława Maczka „Bacy” wiosną 1945 r. rusza w kierunku niemieckiej bazy marynarki wojennej w Wilhelmshaven.

Antek żegna się definitywnie ze współtowarzyszami broni z 2. Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa (także z kapralem Wojtkiem – misiem). Nie oznacza to jednak końca jego wojennej odysei. Trafia on na dopiero co utworzony przez aliantów drugi front we Francji, gdzie po udanym lądowaniu w Normandii od wielu tygodni trwają zacięte walki z Niemcami pod Caen.

Zainteresowanie Czechosłowacji położonym u ujścia Odry Szczecinem, sięgające czasów dwudziestolecia międzywojennego, pozostało aktualne także po zakończeniu II wojny światowej.

W trzecim tomie Kresowych rezydencji przedstawiono ponad 150 miejscowości z zespołami rezydencjalnymi położonych na terenie przedwojennych województw poleskiego i białostockiego - w jego wschodniej części, która po II wojnie światowej pozostała za wschodnią granicą Polski, czyli na Grodzieńszczyźnie. Jest to zaledwie około 15 procent dawnych siedzib ziemiańskich, które znajdowały się na tym terenie do II wojny światowej, ale warto pamiętać, że jedynie w połowie opisanych dawnych majątków zachowały się obiekty główne, czyli dwory, pałace czy zamki.

Monumentalne dzieło z serii Dopalanie Kresów.

W czwartym tomie Kresowych rezydencji przedstawiono 55 miejscowości z zespołami rezydencjalnymi z przedwojennego województwa wołyńskiego. Jedynie w 30 z nich zachowały się – w różnym stanie – główne obiekty: dwory, pałace lub zamki. Stanowią one niespełna 5 procent ogólnej liczby siedzib ziemiańskich istniejących na tym obszarze przed II wojną światową. Wszystkie znajdują się obecnie w granicach Ukrainy.

Na prezentowany tom składa się 18 tekstów opisujących różne aspekty wydarzeń na Górnym Śląsku w roku 1919. Oprócz artykułów przeglądowych, próbujących dokonać syntezy sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej w regionie zamieszczono też studia przypadku, ukazujące wydarzenia w perspektywie lokalnej oraz w odniesieniu do wybranych problemów (szkolnictwo, sprawy kościelne, funkcjonowanie granicy i in.).