Nesta Webster - Tajne związki. Anatomia rebelii

Tajne związki to klasyk gatunku – klasyk niezwykle rzetelny i bogaty w fakty i źródła.

Nesta H. Webster przez lata gromadziła dokumenty, wspomnienia, korespondencję, teksty masońskie i rewolucyjne, akta procesowe, publikacje samych członków tajnych stowarzyszeń oraz prace wcześniejszych historyków. Owocem tej wieloletniej kwerendy jest książka Tajne związki (Secret Societies and Subversive Movements).

Autorka prowadzi czytelnika przez niemal dwa tysiące lat dziejów świata – zaułkami, których próżno szukać na mapach oficjalnej historii. Na kartach książki pojawia się cały korowód zakonów, lóż, sekt i organizacji rewolucyjnych. Jak wykazuje Webster, wiele z tych formacji więcej łączy niż dzieli, jak gdyby istniał między nimi niewidzialny łańcuch przekazywanego z pokolenia na pokolenie dziedzictwa. Webster stawia trudne pytania i z całą badawczą dociekliwością próbuje znaleźć na nie odpowiedź. Dlaczego gnostycy, kabaliści, asasyni, templariusze, różokrzyżowcy, masoni, iluminaci i karbonariusze tak często, jakby należeli do jednej armii, angażują się w realizację podobnego celu – demontażu zastanego ładu? Dlaczego środki, po które sięgają, bywają tak łudząco podobne? Czy idee przyświecające rewolucji francuskiej, socjalizmowi, masonerii, anarchizmowi czy bolszewizmowi mają wspólny mianownik? Czy możliwe, że są kolejnymi ogniwami jednej wielkiej historycznej układanki?

Autorka odsłania związki między zjawiskami pozornie od siebie odległymi. Tropi wędrówki idei, podobieństwa metod działania, ciągłość struktur organizacyjnych oraz losy ludzi pojawiających się na styku tajnych stowarzyszeń i wielkiej polityki. Zagląda za kulisy rewolucji i przewrotów, próbując ukazać rolę, jaką w wydarzeniach przedstawianych później jako spontaniczne mogły odgrywać organizacje powoływane właśnie po to, by działać poza zasięgiem opinii publicznej.

Wiele źródeł, tropów i ustaleń zostało dzięki ciężkiej pracy Webster po raz pierwszy wydobytych z zapomnienia i do dziś powraca w badaniach nad tajnymi stowarzyszeniami oraz nieformalnymi strukturami wpływu.

Od pierwszego wydania w 1924 roku dzieło Webster budzi kontrowersje, doczekało się licznych wznowień i pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia w literaturze przedmiotu.

Tajne związki to monumentalna podróż przez tę część historii, która miała pozostać w ukryciu.

______

Nesta Helen Webster (1876–1960) była brytyjską pisarką, publicystką i badaczką dziejów rewolucji, tajnych stowarzyszeń oraz ruchów wywrotowych. Kształciła się w Westfield College w Londynie, jednej z pierwszych brytyjskich uczelni wyższych przeznaczonych dla kobiet.

Jej pierwsze ważniejsze prace poświęcone były historii Francji. W 1910 roku opublikowała The Chevalier de Boufflers, a w 1919 roku The French Revolution: A Study in Democracy, książkę, w której przedstawiła własną interpretację genezy i przebiegu rewolucji francuskiej.

Rozgłos przyniosła jej książka World Revolution: The Plot Against Civilization (1921), w której próbowała ukazać bolszewizm jako kolejne ogniwo znacznie dłuższego procesu historycznego. Kulminacją tych badań stało się Secret Societies and Subversive Movements (1924) – najbardziej znane dzieło Webster, obejmujące szeroką panoramę nurtów ezoterycznych, masońskich i rewolucyjnych. W kolejnych latach rozwijała swoje analizy w takich pracach jak The Socialist Network (1926), The Surrender of an Empire (1931) oraz The Origin and Progress of the World Revolution (1932). Publikowała również liczne artykuły polityczne i historyczne, m.in. na łamach „Morning Post” i „The Patriot”.

Spis treści:

Historia tajemnic – słowo od wydawcy

Przedmowa 

Część Pierwsza. Przeszłość 

Rozdział I. Starożytna tajna tradycja

Rozdział II. Bunt przeciwko islamowi

Rozdział III. Templariusze

Rozdział IV. Trzy wieki okultyzmu

Rozdział IV. Pochodzenie masonerii

Rozdział VI. Era Wielkiej Loży

Rozdział VII. Niemiecki templarianizm i francuski iluminizm.

Rozdział VIII. Żydowscy kabaliści 

Rozdział IX. Bawarscy iluminaci 

Rozdział X. Punkt kulminacyjny

Część druga. Teraźniejszość 

Rozdział XI. Współczesna masoneria 

Rozdział XII. Tajne stowarzyszenia w Anglii 

Rozdział XIII. Jawne ruchy wywrotowe

Rozdział XIV. Pangermanizm

Rozdział XV. Realne niebezpieczeństwo żydowskie 

Konkluzja

Aneks 

***

Udawanie, że odkryło się jakieś źródło starożytnej mądrości, jest niezmiennym fortelem adeptów tajnych stowarzyszeń. Jedyną rzeczą, do której nigdy się nie przyznają, jest tożsamość osób, od których otrzymali wskazówki. Sam Weishaupt utrzymuje, że wszystko zaczerpnął z książek dzięki żmudnej i nieustannej pracy. „Ile mnie to kosztuje – czytania, studiowania, myślenia, pisania, wykreślania i przepisywania!” – skarży się Mariuszowi i Katonowi. Według Weishaupta cały system był zatem dziełem jego własnego, niezależnego geniuszu, najwyższe kierownictwo zaś pozostawało wyłącznie w jego rękach. W korespondencji nieustannie podkreśla tę kwestię.

Gdyby rzeczywiście tak było, Weishaupt – zważywszy na skuteczność osiągniętą przez Zakon – musiałby być geniuszem najwyższej miary. Trudno jednak zrozumieć, dlaczego tak niezwykły człowiek nie wyróżnił się w żadnej innej dziedzinie i pozostał niemal nieznany potomności. Możliwe zatem, że choć niewątpliwie odznaczał się ogromnymi zdolnościami organizacyjnymi i niezwykłą przenikliwością, nie był jedynym twórcą iluminizmu, lecz członkiem grupy, która – doceniając jego talenty i wartość jego niestrudzonej działalności – powierzyła mu kierownictwo.

Fragment książki