Historia państw i narodów

 W Historii Anglików Johnson podkreśla „wyspiarski” charakter tego narodu w sensie szerszym niż tylko geograficzny.  Jest to przede wszystkim historia dwóch tysięcy lat relacji Wysp z kontynentami, głównie z europejskim; opowieść zaczyna się od kolonizacji kraju przez Rzymian, a kończy na wydarzeniach ostatniej dekady XX wieku.

To dzieło brytyjskiego historyka Paula Johnsona (ur. 1928) jest tyleż monumentalne co „osobiste”, jak stwierdza sam autor. Johnson, konserwatysta, katolik i skandalista obyczajowy, autor licznych książek z dziedziny historii, napisał tę opowieść o losach narodu żydowskiego niejako z potrzeby serca i z życzliwością wykraczającą poza suchy warsztat historyka. Nie miały to również być zwykłe dzieje określonej populacji, lecz poszukiwanie odpowiedzi na pytania niemal metafizyczne: co kryje się za wolą przetrwania Żydów, jakie przesłanie niesie kilka tysięcy lat ich istnienia, najpierw w swoim kraju, potem w rozproszeniu po świecie, wreszcie znów „u siebie”?

Od początku powstania irlandzkiego państwa konflikt ideologiczny nie przebiegał od lewej do prawej strony politycznej, lecz dzielił Irlandię na zwolenników i przeciwników Traktatu Anglo-Irlandzkiego z grudnia 1921 roku. Ceną za wolność i pokój z Wielką Brytanią była utrata północnej części Irlandii i krwawy konflikt wewnętrzny. Na jego polityczne zakończenie trzeba było czekać niemal 100 lat, bo aż do wyborów w 2020 roku i utworzenie koalicyjnego rządu Fianna Fáil i Fine Gael. Czy było to ostateczne zwycięstwo de Valery, czy jego klęska, pokaże czas.

Książka przybliża Czytelnikowi myśl i dokonania tego wielkiego Irlandczyka o konserwatywnych przekonaniach i rewolucyjnej duszy.

W niniejszej monografii Autorka szuka przyczyn waśni kresowych, które często przeobrażały się w ludobójstwo. Aby na nie wskazać, odwołuje się do teorii konfliktów społecznych, teorii cywilizacji Feliksa Konecznego oraz teorii podłoża historycznego Ludwika Krzywickiego i Kazimierza Dobrowolskiego. Książka łączy w sobie wyniki badań z zakresu socjologii, nauk politycznych, stosunków międzynarodowych i historii. Wpisuje się zatem w nurt cenionych współcześnie badań interdyscyplinarnych.

Walezjusze rządzili Francją przez 250 lat. Gdy w 1328 roku tron objął Filip VI, Francja nie zaliczała się do europejskich potęg, a znaczna jej część znajdowała się pod panowaniem Anglików. Zwycięstwo w wojnie stuletniej, opanowanie Bretanii oraz Burgundii sprawiały, że za czasów Franciszka I Francja stała się mocarstwem zdolnym rywalizować z imperium Karola V o wpływy we Włoszech.

Książka obejmuje dzieje Rosji od jej prapoczątków aż do schyłku XX stulecia. Autor koncentruje się wyłącznie na systemie specyficznego, zbrodniczego kształtowania i sprawowania władzy. Pragnie wykazać, że system komunistyczny był logicznym następstwem represyjnej polityki książąt i carów nie tylko wobec poddanych, ale i najbliższych.

Podróż po Ukrainie to wędrówka śladami polskości, reliktami naszej przeszłości, kościołów, zamków i dworów. I chociaż miasta, wsie i ulice noszą często już inne nazwy, a władze sowieckie uczyniły wiele, aby zatrzeć ślady naszej kultury, to nie udało się zniszczyć kilkuset lat polskiej tradycji.

Autor korzystając z bogatej bibliografii, prezentuje psychologiczną analizę zachowań rosyjskiego społeczeństwa na przestrzeni wieków. Począwszy od czasów caratu aż do czasów współczesnych, interpretuje twórczość znanych rosyjskich pisarzy: Puszkina, Tołstoja, czy Sołżenicyna oraz politykę panowania carów i współczesnych polityków. 

Książka rosyjskiego historyka Walerego Szambarowa umożliwia poznanie życia i działalności Jakowa Swierdłowa. Praca ta prezentuje mocno rosyjskie spojrzeniem na historię i geopolitykę, to jednak warto ją poznać, aby zrozumieć reguły, które działały w demonicznej, rewolucyjnej machinie, oraz poznać źródła finansowania tejże machiny wraz z jej mrocznym maszynistą.

Po przeczytaniu tej książki uświadamiamy sobie, jak wiele świat zachodni zawdzięcza Stanom Zjednoczonym Ameryki. Przede wszystkim dlatego, że tamte tereny stanowiły przez kilka wieków dla milionów Europejczyków miejsce ucieczki przed nędzą albo, jak w przypadku obywateli Rzeczypospolitej, przed niewolą. Potem Ameryka odwdzięczała się Europie, m.in. ratując ją podczas dwóch wojen światowych przed zwycięstwem tyranii i obłąkanych ideologii.

„Siła i wolność” nie tylko jest opowieścią o wodzach, bitwach i konfliktach, ale także stanowi refleksję nad religią, kulturą, społeczeństwem i nad zachodnią cywilizacją w ogóle. Widać wyraźnie, że Autor tej książki faktycznie uznaje historię za nauczycielkę życia. Prof. Wojciecha Roszkowskiego każdy w Polsce kojarzy od kilku lat z „Historią i teraźniejszością” – z samym przedmiotem, jak i z napisanym do niego podręcznikiem dla szkół średnich (wydanym przez Białego Kruka), którego przerazili się różnej maści lewicowcy i brutalnie go zaatakowali. Przerazili się, bo na jego kartach zderzyli się z bardzo niewygodną prawdą o sobie. Również i w tej książce Autor nie ukrywa swego chrześcijańskiego światopoglądu i przywiązania do odwiecznych wartości moralnych oraz narodowych, dowodząc, że to właśnie dzięki nim zrodził się naród amerykański, jakim go dziś znamy i szanujemy.