Historia powszechna

Oparta o archiwalne dokumenty książka o działalności Polskiej Misji Wojskowej gen. Aleksandra Karnickiego w „białym” antybolszewickim ośrodku Antona Denikina w latach 1919 – 1920. W przeciwieństwie do innych publikacji o tej tematyce, rzetelnie przedstawia kryteria nieprzypadkowego doboru oficerów, wchodzących w skład Polskiej Misji. Dokładnie opisuje jej funkcjonowanie w kwaterze głównej Sił Zbrojnych Południa Rosji w latach 1919 – 1920, a więc w samym środku trwania wojny polsko-bolszewickiej, na kilka miesięcy przed decydującą o losach tej batalii „Bitwą Warszawską” w sierpniu 1920 r.

Michał Sokolnicki to (...) ambasador nieprzerwanie funkcjonującej przez całą II wojnę światową placówki w Ankarze. W tej właśnie roli Autor prowadzi dziennik, będący skrupulatnym zapisem zdarzeń, działań, ale także refleksji i ocen sytuacji, przy okazji ukazując tradycję dobrych relacji polsko-tureckich w XX wieku. Placówka ma duże znaczenie dla polityki polskiej. Dziennik opisuje kolejne etapy rozwoju sytuacji politycznej w okresie wojny – ambasada w Ankarze stanowiła świetny punkt obserwacyjny. Można tu zobaczyć procesy toczące się w światowej polityce ze znacznie większą wyrazistością, niż możliwe to było „z wnętrza” państw walczących.

Hasła walki z religią, z Kościołem, z wartościami nadprzyrodzonymi rozbrzmiewają dzisiaj wszędzie: w szkole, w biurach, w instytucjach publicznych, urzędach, przy warsztatach pracy, w klubach politycznych i w sejmie. Jest to rezultat wytężonej, od lat szeregu trwającej propagandy, ogarniającej stopniowo wszystkie dziedziny życia. Źródła tej propagandy, której ośrodek główny leży poza Polską — są wprawdzie bardzo różnorodne, ale cele są te same. Propaganda ta zmierza do całkowitego spoganizowania Polski. Głównym i najpotężniejszym ośrodkiem antykościelnej i antyreligijnej działalności na ziemiach naszych jest masoneria. Czterokrotnie udało się, dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności, wejść w posiadanie autentycznych dokumentów masonerii.

Masoneria, jako organizacja o skrystalizowanym już programie, wystąpiła po raz pierwszy na widownię dziejową w okresie poprzedzającym wybuch wielkiej rewolucji francuskiej. Prądy i ruchy analogiczne, to jest zmierzające do obalenia istniejących ustrojów państwowych i propagujące walkę z Kościołem katolickim, przejawiały się w ciągu naszej ery wielokrotnie, traktowanie ich jednakże jako zawiązków masonerii, jest rzeczą nieumotywowaną.
Ruchy te bowiem posiadały charakter czasowy, sporadyczny i historia ich nie wykazuje ani ciągłości, ani jednolitości programu i kierownictwa, czyli żadną miarą, jak to czynią historycy masonerii, fermentów tych nie można traktować, jako przejawów tej samej, opartej o wiekową tradycję organizacji.
Faktem ustalonym jest, że dopiero w epoce poprzedzającej wybuch rewolucji francuskiej powstały na ziemiach Francji, a później w całej Europie, tajne organizacje, utrzymujące ze sobą stały kontakt, posługujące się tym samym rytuałem, uzależnione od zakonspirowanej centrali.

Historię budzących grozę wikingów znamy głównie z relacji przerażonych ich agresją średniowiecznych kronikarzy anglosaskich i frankijskich. Neil Price podjął próbę opisania społeczności skandynawskiej niejako od wewnątrz, chcąc zrozumieć ich motywacje, a także ich świat i duchowość. Wiele uwagi poświęcił szczególnie źródłom niepisanym – odkryciom archeologicznym i informacjom uzyskanym dzięki nowoczesnym technologiom, w tym przede wszystkim badaniom DNA.

Tajne związki to klasyk gatunku – klasyk niezwykle rzetelny i bogaty w fakty i źródła.

Nesta H. Webster przez lata gromadziła dokumenty, wspomnienia, korespondencję, teksty masońskie i rewolucyjne, akta procesowe, publikacje samych członków tajnych stowarzyszeń oraz prace wcześniejszych historyków. Owocem tej wieloletniej kwerendy jest książka Tajne związki (Secret Societies and Subversive Movements).

Autorka prowadzi czytelnika przez niemal dwa tysiące lat dziejów świata – zaułkami, których próżno szukać na mapach oficjalnej historii. Na kartach książki pojawia się cały korowód zakonów, lóż, sekt i organizacji rewolucyjnych. Jak wykazuje Webster, wiele z tych formacji więcej łączy niż dzieli, jak gdyby istniał między nimi niewidzialny łańcuch przekazywanego z pokolenia na pokolenie dziedzictwa. Webster stawia trudne pytania i z całą badawczą dociekliwością próbuje znaleźć na nie odpowiedź. Dlaczego gnostycy, kabaliści, asasyni, templariusze, różokrzyżowcy, masoni, iluminaci i karbonariusze tak często, jakby należeli do jednej armii, angażują się w realizację podobnego celu – demontażu zastanego ładu? Dlaczego środki, po które sięgają, bywają tak łudząco podobne? Czy idee przyświecające rewolucji francuskiej, socjalizmowi, masonerii, anarchizmowi czy bolszewizmowi mają wspólny mianownik? Czy możliwe, że są kolejnymi ogniwami jednej wielkiej historycznej układanki?

„Transformacje Europy Wschodniej” […] można rozumieć w różny sposób. Mieszczą się w nich przekształcenia systemów politycznych, granic państwowych, jak i tożsamości mieszkańców tej części kontynentu po 1917 r. Ucisk i szerokie stosowanie przemocy, także metod wprost ludobójczych, były głównymi narzędziami tych głębokich przekształceń. Jednym z ważniejszych kierunków badań, intensywnie rozwijanych m.in. we Wrocławiu, był i jest temat przymusowych migracji przeprowadzanych przez władze radzieckie zwłaszcza w latach 30. i 40. XX w., przemieszczeń spowodowanych zmianą granicy wschodniej Polski, jak i zagadnienia identyfikacji narodowych i relacji międzyetnicznych.

 W Historii Anglików Johnson podkreśla „wyspiarski” charakter tego narodu w sensie szerszym niż tylko geograficzny.  Jest to przede wszystkim historia dwóch tysięcy lat relacji Wysp z kontynentami, głównie z europejskim; opowieść zaczyna się od kolonizacji kraju przez Rzymian, a kończy na wydarzeniach ostatniej dekady XX wieku.

To dzieło brytyjskiego historyka Paula Johnsona (ur. 1928) jest tyleż monumentalne co „osobiste”, jak stwierdza sam autor. Johnson, konserwatysta, katolik i skandalista obyczajowy, autor licznych książek z dziedziny historii, napisał tę opowieść o losach narodu żydowskiego niejako z potrzeby serca i z życzliwością wykraczającą poza suchy warsztat historyka. Nie miały to również być zwykłe dzieje określonej populacji, lecz poszukiwanie odpowiedzi na pytania niemal metafizyczne: co kryje się za wolą przetrwania Żydów, jakie przesłanie niesie kilka tysięcy lat ich istnienia, najpierw w swoim kraju, potem w rozproszeniu po świecie, wreszcie znów „u siebie”?

Paule Amblard w swej opowieści zaprasza czytelnika do osobliwej pielgrzymki, której celem jest odkodowanie zapisanych w kamieniu znaczeń. Ta niespieszna, niesłychanie interesująca wędrówka pozwoli rozszyfrować alfabet figur i posłuchać mowy kamienia. Pozwoli odkrywać nie historyczna przeszłość, lecz to, co żywe, znak zapisany w kamieniu. Dzięki temu odwiedziny Notre Dame, a także innych świątyń wzniesionych w minionych wiekach, będą nie tylko hołdem oddanym Bogu i „Naszej Matce” (Notre Dame), ale i pełniejszym zrozumieniem myśli oraz podziwem wobec kunsztu dawnych budowniczych.

Co skrywają mury najsłynniejszej katedry świata? Kod Notre Dame to fascynująca podróż przez tajemnice symboli, architektury i duchowego przekazu ukrytego w paryskiej Notre Dame. Paule Amblard, historyk sztuki i znawca średniowiecznej symboliki, prowadzi czytelnika przez zagadki zaklęte w rzeźbach, witrażach i detalach architektonicznych tej wyjątkowej świątyni.

Peter Raina przypomina biogram Adolfa Hitlera, genezę i program hitleryzmu, ale głównie przygląda się ostatnim tygodniom jego życia i działalności. W tych ostatnich dniach bowiem najlepiej widać, jak głębokiej, wręcz chorobliwej - obejmującej i ciało i ducha - deformacji może ulec człowiek opętany przez ideologie, wierny jej założeniom i konsekwentny w jej realizacji aż do samobójstwa włącznie.

Pewnego letniego dnia 793 roku z morza na wyspę Lindisfarne wyszła śmierć. Ci, którzy napadli i złupili położony na niej klasztor benedyktynów, byli pierwszymi wikingami. Przez następne dwieście lat siali oni grozę w całej Europie. Ich długie łodzie, a nawet sama nazwa budziły paniczny lęk przed „furią ludzi Północy”. Jednak mimo reputacji krwiożerczych wojowników mieli wyrafinowaną kulturę – tworzyli urokliwe dzieła sztuki, literaturę o nieprzemijającej sile oddziaływania oraz zaskakująco trwałe państwa.