Literatura piękna

Przełom lat 40. i 50. XX wieku to dla Warszawy czas odbudowy powojennych zniszczeń. Kamienica na rogu dzisiejszych ulic Okrzei i Sierakowskiego na Pradze została zbudowana w latach 1860-1863, ale na jej miejscu nowa władza postanowiła wznieść bloki mieszkalne. Jak zwykle bywa w takich sytuacjach, zbiera się komisja, która na miejscu ma ocenić stan kamienicy i zdecydować o jej wyburzeniu.

Pojawia się wtedy tajemniczy urzędnik z warszawskiego magistratu, który staje w obronie kamienicy, fachowo opowiadając o jej dziejach i architektonicznych detalach. Wkrótce okazuje się, że nikt nie zna tego urzędnika, za to w piwnicy, pod warstwą giny i miału węglowego bieleją ludzkie kości.

Warszawskie ulice, place, budynki i zaułki mówią do nas, opowiadają dzieje, których były uczestnikami i świadkami. To są opowieści zrozumiałe dla tych, którzy są w Warszawie zakorzenieni albo świadomie starają się zapuścić tu korzenie. Miedzy ich duszami a duchowym środowiskiem miasta rodzi się więź.

Autorka ukazała przeżycia trzech kobiet w czasach PRL-u. Szczególnie wiernie oddała atmosferę i życie codzienne, zarówno w okresie stalinowskim, jak i w latach osiemdziesiątych XX wieku. Ciekawy wątek stanowi proces dostosowywania się różnych warstw społecznych i kolaboracji niektórych środowisk z narzuconym systemem komunistycznym. Oprócz dużych walorów literackich Trzy bez atu stanowi ciekawe studium socjologiczne społeczeństwa polskiego.

Paradyzja to kolonia orbitalna, która od stu lat nie utrzymuje kontaktów z Ziemią. Jej mieszkańcy stworzyli własny, idealny ustrój społeczny.

Ziemianie podejrzewają jednak, że władze kolonii naruszają fundamentalne prawa człowieka. Ziemski inspektor wysłany, żeby zbadać na miejscu sytuację, zastaje świat skrajnie różniący się od tego, co głosi oficjalna propaganda.

Sztandarowa powieść Janusza A. Zajdla, twórcy nurtu fantastyki socjologicznej w Polsce. Główny bohater, Adi Cherryson, alias Sneer, wzorowany jest na postaci kolegi po piórze, Adamie Wiśniewskim-Snergu. Stanisław Lem uznał Limes interior za najorginalniejszą polską powieść SF, jaką czytał.

Dramatyczna akcja powieści Na stracenie rozgrywa się nie tylko w celi ubowskiego więzienia, ale także w obszarze tzw. wolności, rozciągającej się za więziennym murem, gdzie grasują wyściełane skórą citroeny Urzędu Bezpieczeństwa. We wspomnieniach bohatera książki przenosi się również do powojennych, podzielonych strefami okupacyjnymi Niemiec, skąd powraca on - niedawny więzień hitlerowskiego obozu - do kraju, aby za chwilę niemal trafić w ręce ubowskich oprawców.

Janusz Rabski, zaangażowany działacz narodowy i filister Korporacji Akademickiej Patria, napisał powieść na podstawie własnej biografii oraz doświadczeń życia akademickiego w Warszawie lat 20. Mamy więc do czynienia z powieścią, która jest wiernym obrazem międzywojennej Rzeczpospolitej Akademickiej.

Gra w króla to powieść, w której czytelnik odnajdzie wiele wątków i postaci znanych z innych, notabene późniejszych, książek tego autora – Pedra de Lunę, Pikkendorfów czy Jego Wysokość Antoniego de Tounensa, pierwszego króla Patagonii.

Nic w tym dziwnego - wszyscy oni są mieszkańcami świata marzeń, królestwa pod niebiesko-biało-zieloną flagą Patagonii. Ich wspólną cechą jest przedkładanie świata wyobrażonego nad ten uznawany przez większość ludzkości za realny. Oni nie bawią się w królestwo, ale prowadzą ze światem i samymi sobą swoistą grę – grę w króla.

Pewnej nocy na szeregu wysepek u wybrzeży Bretanii pojawiły się metalowe tablice z wymalowaną lilią Burbonów i napisem: „Filip VII Faramund, król Francji, wziął to miejsce w posiadania 29 kwietnia 2000 roku.”

Królestwo Boreasza – trzecia część trylogii rodu Pikkendorffów (dwie pierwsze to Siedmiu jeźdźców i Hurra Zara!).

Królestwo Boreasza powstało w 2003 roku, w którym pisarz otrzymał Grand Prix Akademii Francuskiej za całokształt twórczości literackiej. Twórczości niezwykle bogatej, zawierającej różne gatunki – dzienniki z podróży, opowiadania, powieści, i obejmującej szeroki zakres tematów, wśród których poczesne miejsce zajmują dwa motywy: marzenie o utraconym królestwie oraz walka o sprawy z góry przegrane. Pierwszy z nich często przyjmuje kształt mitycznej krainy. Drugi jest racją bytu stworzonych przez Raspaila bohaterów z rodu Pikkendorffów. W Królestwie Boreasza odnajdujemy oba te motywy.

Tym razem pisarz porzucił ukochaną Patagonię na rzecz mitycznej Borei - krainy leżącej na północno-wschodnich rubieżach Europy, świata „małego, śniadego człowieka”. To świat piękny, choć surowy, gdzie człowiek żyje w harmonii z naturą. Jego piękno rozumieją i doceniają tylko nieliczni. Dla Pikkendorffów i im podobnych Borea to marzenie i sprawa z góry przegrana, za którą warto oddać życie.

Nowa, mroczna powieść autora takich bestsellerów, jak Obóz świętych, Pierścień rybaka, Król Patagonii, Sire i Król zza morza. Wielbiciele prozy Jeana Raspaila odnajdą w niej znane tematy: zagłady cywilizacji, świtu nowego barbarzyństwa, wierności ginącym wartościom.

Jerzy Burski, rok produkcji 1948, artysta grafik do dziś, jak się teraz okazało, z powikłaniami literackimi i kilkoma innymi.

Warkocze z okładki

to symbole:

zaplecionych dziwnie losów,
zaplecionych faktów,
zaplecionych osób...