Historia PRL (1945-1989)

Przedstawiony materiał jest autorską oceną oraz dokumentem, wiele wnoszącym w naszą zbiorową wiedzę. Wiele kwestii prezentowanych jest w cieniu misji Kościoła katolickiego w naszym kraju; miało to dla zaprezentowanej opozycji istotne znaczenie i jej działacze mieli do niej wielkie zrozumienie. To tez typowy wątek naszych dziejów ponadtysiącletnich, czyli osadzanie spraw publicznych w etosie chrześcijańskich wartości, wśród których dominowała idea wolności.

Prokurator Andrzej Witkowski był osobą, która była najbliżej wyjaśnienia sprawy zamordowania księdza Jerzego. W rozmowie z Ryszardem Gromadzkim opowiada o kulisach sprawy, która pomimo upływu prawie 40 lat nie może znaleźć swojego finału, a rozwikłanie jej może sprawić, że historię PRL i transformacji trzeba będzie napisać od nowa.

Marzec ’68 w Polsce owiany jest wieloma mitami. Łączy się go błędnie z buntami młodzieży w Paryżu. Zryw polskiej młodzieży miał charakter niepodległościowy, francuskiej - obyczajowy . Za bohaterów walki z socjalizmem uważa się tych, którzy jak Kuroń czy Michnik chcieli go tylko reformować, co w konsekwencji oznaczałoby tylko sprawniejszą sowietyzację.

Polski Marzec był kolejnym niepodległościowym zrywem młodzieży, nawiązującym do tradycji powstań a poprzedzającym „Solidarność”.

Po co naszym politykom historia?
Czy Polską nadal rządzą trumny Piłsudskiego i Dmowskiego?
Dlaczego Polacy upajają się historią?

Najnowsza książka wydawnictwa Biały Kruk Głos niepodległości to wybór tekstów publicystycznych autorów związanych z podziemnym czasopismem „Głos”. To jedno z pierwszych pism opozycji demokratycznej w PRL powstało w 1977 r. i skupiło część działaczy Komitetu Obrony Robotników.

Grzegorz Braun, w pasjonującej rozmowie z Rafałem Otoką-Frąckiewiczem, brutalnie niszczy mity nagromadzone wokół najważniejszych wydarzeń historycznych ostatnich stu lat. Nie pozostawia żadnych złudzeń, co do faktu, że transformacja marksizmu nadal trwa w najlepsze a historia świata nie dobiegła jeszcze swojego szczęśliwego końca.

Te fragmenty naszej nieodległej historii zasługują na przypomnienie i opisanie. Stanowią one również odpowiedź na zadawane przez niektórych pytanie, czy warto grzebać w esbeckich dokumentach.

Wielkie ucieczki przywódców Solidarności, podziemna telewizja i nielegalne radio antykomunistyczne, puste półki, milczące telefony i konferencje prasowe Urbana, dramatyczne losy internowanych i napisy na murach „Wrona orła nie pokona” i „Junta juje”. Ile pamiętamy ze stanu wojennego?

„Zapiski” obejmują okres od 17 lutego 1981 r. do 1 maja 1983 r. W pierwszej części opisane są przygotowania do akcji solidarnościowej z tzw. strajkiem łódzkim. Głównym postulatem była rejestracja Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Druga z opisanych akcji protestacyjnych dotyczyła reakcji na wkroczenie milicji do budynku Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy w marcu 1981 r., gdzie obradowali radni z przedstawicielami „Solidarności”.

Wśród licznych dokumentów, które ujawnia w swej książce J.P. Laskowski, znajduje się między innymi prywatny dziennik duchowy Stefana Wyszyńskiego, pracowicie przepisany przez pracowników Służby Bezpieczeństwa i dołączony do jego akt osobowych. Dzięki temu możemy na opisywane wydarzenia spojrzeć okiem samego Księdza Kardynała.

To, o czym się nie mówi jest zbiorem szkiców politycznych Skiwskiego z lat 1946–1956, w znacznej części publikowanych po raz pierwszy. Zwolennik zjednoczonej Europy, propagator porozumienia polsko-niemieckiego, antykomunista, krytyk endecji, przeciwnik demokracji, wróg Stanów Zjednoczonych i Rosji, Skiwski jawi się jako myśliciel polityczny osobny, oryginalny, a zarazem niełatwy do jednoznacznego określenia.

Największe wyzwanie dla rządów komunistycznych w Europie Wschodniej pochodziło z Polski. W żadnym innym kraju bloku radzieckiego pojałtański porządek nie był tak uporczywie kwestionowany.