Barbara Stanisławczyk - Poza strachem. Jak Polacy ratowali Żydów

„Program asymilacji żydów zjawił się u nas dopiero w XIX stuleciu, sama asymilacja wszakże na pewną, niewielką skalę zaczęła się o wiele wcześniej, za czasów Rzeczypospolitej. Odbywała się ona wówczas na drodze odpadania jednostek żydowskich od mozaizmu i wsiąkania ich w katolickie społeczeństwo polskie, w jego warstwę szlachecką i mieszczańską. Chwilowo, w drugiej połowie XVIII stulecia, proces ten wzrósł nagle na skutek ruchu frankistów. Był to wszakże tylko cząstkowy prozelityzm, który w niczym nie zmienił fizjognomii ogółu ludności żydowskiej w naszym kraju. Po rozbiorach żydzi w dalszym ciągu stanowią zamknięte środowisko, odgrodzone przez swą wyłączność religijną od społeczeństwa polskiego, jakkolwiek związane z nim ściśle węzłami ekonomicznymi. Ta ekonomiczna łączność sprawia, że światlejsze żywioły wśród żydów rozumieją potrzebę zaznaczania swej solidarności z dążeniami politycznymi społeczeństwa, a nawet zdarza się, że biorą udział w jego narodowych walkach”.

Fragment książki.

Książka Renegaci Ireneusza Lisiaka ujawnia wstrząsającą prawdę o kolaboracji żydowskiej podczas niemieckiej okupacji 1939-1945, koncentrując się na agentach Gestapo, kolaborantach i szmalcownikach działających w gettach. W obliczu Zagłady prosty podział na katów i ofiary zaczął się łamać, a Żydowska Służba Porządkowa (Ordnungsdienst) oraz skorumpowane elity stały się, zaraz po Niemcach, najgroźniejszą grupą oprawców dla społeczności żydowskiej. Czytelnicy poznają motywy i okrutne działania przywódców takich jak Chaim Rumkowski, który wydawał dzieci i chorych na śmierć w imię „strategii przetrwania”, oraz siatki agenturalne, na czele z Abrahamem Gancwajchem, infiltrujące getta i polskie podziemie. Doprowadziło to do śmierci tych, którzy w dobrej wierze i z wielką odwagą pomagali, a „nagrodą” była ich śmierć. Ta bezkompromisowa analiza stawia trudne pytania o moralność w sytuacjach granicznych i przywraca historyczną pamięć o tych, których inni Żydzi określili mianem „katów własnego narodu” (Juden-Sieger), zmuszając do refleksji nad zdradą w warunkach absolutnego terroru. 

Książka jest pierwszym i jak dotąd najpełniejszym opracowaniem humanitarnej działalności polskich zakonnic podczas hitlerowskiej okupacji. Spontanicznie dawały schronienie żydowskim dzieciom w klasztorach, a także prowadzonych przez siebie szkołach i ochronkach.

Jest to esencja doktoratu Ewy Kurek, która w swej pracy badawczej zajmuje się historią drugiej wojny światowej, w tym w znacznej części problematyką stosunków polsko-żydowskich. Pozycja opatrzona jest wstępem, który do jej amerykańskiego wydania napisał prof. Jan Karski.

Ciąg dalszy bestsellerowej serii! Po dwóch książkach, które okazały się wydawniczymi hitami – Bóg, Biblia, Mesjasz i Kościół, Żydzi, Polska – otrzymujemy kolejny tom rozmów z ks. profesorem Waldemarem Chrostowskim. W 2014 roku został pierwszym polskim laureatem Nagrody Ratzingera, nazywanym „teologicznym Noblem”. W uzasadnieniu kard. Camillo Ruini wskazał na zaangażowanie laureata w dialog katolicko-judaistyczny i polsko-żydowski. Tym razem wywiad-rzeka poświęcony jest meandrom relacji Kościoła z Żydami i judaizmem w ostatnim półwieczu. Aby lepiej zrozumieć ich specyfikę, należy cofnąć się do czasów, gdy rozchodziły się drogi Kościoła i Synagogi, ze szczególnym uwzględnieniem osoby i działalności św. Pawła.