Witold Kwaśnicki - Historia myśli liberalnej

Jest to niezwykle interesująca książka, której autor przedstawia rozwój myśli liberalnej w perspektywie historycznej, a także powiązanie idei wolności oraz własności prywatnej z zagadnieniami gospodarczymi i prawnymi. Nowatorskie jest rozważanie problematyki rozwoju gospodarczego z uwzględnieniem idei zachodniego liberalizmu i wschodniego (chińskiego) taoizmu. Liberalizm jest elementem zarówno wizerunku świata, jak i wizerunku społeczeństwa, a jego przejawy są najbardziej widoczne w sposobach gospodarowania. W okresie transformacji społeczeństwa polskiego warto zapoznać się z rozwojem myśli liberalnej oraz ideami liberalizacji współczesnych systemów społeczno-gospodarczych. Publikacja, ze względu na przystępny język oraz interdyscyplinarne ujęcie problematyki, przeznaczona jest dla szerokiego kręgu Czytelników. Szczególnie jednak polecamy ją studentom kierunków ekonomicznych oraz słuchaczom szkół biznesu.

Wolność́, własność́ i odpowiedzialność́ — te trzy słowa w podtytule książki zdają się̨ stanowić́ o istocie liberalizmu. Trudno wyobrazić́ sobie istnienie systemu liberalnego bez nieistnienia choćby jednego z tych trzech elementów. Pisząc „własność́”, mamy na myśli własność́ prywatną. Nie popełniając większego błędu, możemy przyjąć́, że dobrą miarą zakresu naszej wolności jest wielkość́ posiadanej przez nas własności. W kontekście społecznym zakres wolności może być́ dobrze mierzony udziałem własności prywatnej w ogólnej własności całego społeczeństwa. 

Warunkiem wolności jest odpowiedzialność́, liberałowie nigdy nie utożsamiali wolności ze swawolą, pełną swobodą czynienia tego, czego każda jednostka pragnie bez uwzględniania potrzeb i oczekiwań́ innych ludzi. Jeżeli mówimy o odpowiedzialności, to warto podkreślić́, że wolność́ ściśle łączy się̨ z moralnością̨.  

Liberalizm wydaje się̨ być́ tak trudnym systemem do zaakceptowania, ponieważ̇ wymaga od jednostki odpowiedzialności, chęci podjęcia ryzyka, zaakceptowania porażki jako elementu życia. Zarówno rozwój indywidualny, jak i rozwój społeczny nigdy nie są „usłane różami”. Droga rozwoju liberalnego jest raczej drogą wyboistą, pełną meandrów i zakrętów, podobną bardziej do ścieżki w górach niż̇ do szerokiej drogi czy autostrady na równinie. Często osiągnięcie celu — wejście na górę̨ — wymaga zejścia w dół i ponownej wspinaczki. W wędrówce tej stajemy często przed alternatywą – iść dłużej, powoli, ale bezpieczniej, czy szybciej, ale z podjęciem dużego ryzyka. 

Ze Wstępu Autora

Prof. Witold Kwaśnicki (1952-2022) pracował w Instytucie Nauk Ekonomicznych na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego  (był kierownikiem Zakładu Ogólnej Teorii Ekonomii). Jego zainteresowania badawcze obejmowały ekonomię ewolucyjną, procesy innowacyjne, teorię wzrostu gospodarczego oraz historię myśli ekonomicznej. Współpracował z kilkoma stowarzyszeniami ekonomicznymi (np. Centrum im. Adama Smitha, Towarzystwem Ekonomistów Polskich, Polskim Towarzystwem Ekonomicznym), zwłaszcza zaś cenił sobie współpracę ze stowarzyszeniami, w których wiodącą rolę odgrywają ludzie młodzi (np. Instytut Misesa i Polsko-Amerykańska Fundacja Edukacji i Rozwoju Ekonomicznego).
Był inżynierem i ekonomistą z wykształcenia oraz liberałem i wolnorynkowcem z przekonania.