Historia powszechna

Diabelska gwardia opowiada o "drugim życiu" nazistów, zabierając nas w głąb dalekowschodniej dżungli, gdzie oddział byłych esesmanów w mundurach francuskiej Legii Cudzoziemskiej otrzymał szansę odkupienia grzechów II wojny światowej i zyskania dobrej sławy w walce z komunistycznymi terrorystami z Viet Minhu.

Francuski historyk Georges Duby (1919–1996) poszukuje w tym tomie społecznych (religijnych, obyczajowych, politycznych) uwarunkowań twórczości artystycznej.

Książka jest podzielona na trzy części: Klasztor, Katedra i Pałac. Tytułowe „czasy katedr” przypadają na środkowy okres również tytułowych, umownych lat 980–1420, okres rozkwitu feudalizmu, gdy władzę królewską zdominowała warstwa feudałów i to oni stali się sponsorami budowy katedr, tego niezwykłego fenomenu średniowiecza. Katedry są symbolem przejścia od klasztoru, miejsca prywatnej wiary, przez religijny monumentalizm z powrotem do sztuki prywatnej, na dwór już nie feudała, lecz znów władcy – sztuki zarazem znacznie zsekularyzowanej.

W tym numerze m.in.: Chodakiewicz - Tradycja jagiellońska a polski Obóz Narodowy w XX wieku; Karbowiak - Generał Dragoliub "Draża" Michajlowic i serbscy czetnicy w okresie II wojny światowej; Pągowski - Raporty Rotmistrza Witolda Pileckiego; Tomaszewski - Koncepcje gospodarczo-agrarne Ruchu Narodowo-Radykalnego "Falanga"; Kościelna - Wbrew propagandzie sukcesu. Społeczeństwo Pomorza Zachodniego wobec indoktrynacji w latach 1970-1980.

Książka ta, podwójnie rewolucyjna – zarówno ze względu na treść, jak i tytuł – stanowi niezwykle dobrze udokumentowany akt oskarżenia, zaskakująco nowoczesny, przeciwko dyktatorskiej polityce prowadzonej przez członków Konwentu i Robespierre’a we Francji w latach 1793 i 1794. Polityka ta doprowadziła między innymi do eksterminacji Wandejczyków – zarówno „Niebieskich”, jak i „Białych”, szczególnie kobiet i dzieci.

Grzegorz Braun, w pasjonującej rozmowie z Rafałem Otoką-Frąckiewiczem, brutalnie niszczy mity nagromadzone wokół najważniejszych wydarzeń historycznych ostatnich stu lat. Nie pozostawia żadnych złudzeń, co do faktu, że transformacja marksizmu nadal trwa w najlepsze a historia świata nie dobiegła jeszcze swojego szczęśliwego końca.

Polska miała olbrzymi wpływ na kształtowanie się węgierskiej opozycji antykomunistycznej. Ta rola nie byłaby jednak możliwa bez działalności wielu pośredników między polskimi a węgierskimi środowiskami. To oni przez lata mozolnie tkali sieć różnorakich porozumień. W książce opowiadają Grzegorzowi Górnemu i o. Pawłowi Cebuli o swoich przeżyciach, spotkaniach z Polską i Polakami, które dla nich były prawdziwym łykiem wolności.

Kłopot Niemiec z Rzymem. Nasz i całej Europy kłopot z Niemcami. To są dwa aspekty jednej i długiej historii, o której opowiada ta książka. A jaki jest związek między Immanuelem Kantem a strategią Mitteleuropy? Dlaczego mamy się bać niemieckich laureatów Pokojowej Nagrody Nobla? Odpowiedzi na te i na wiele innych pytań Czytelnicy mogą znaleźć na kartach książki.

W książce Wyprawy krzyżowe Grzegorza Kucharczyka historia ożywa na nowo. Autor ukazuje krucjaty jako wielkie „zbrojne pielgrzymki”, w których spotkały się bohaterstwo rycerzy, gorliwość zakonników i niezłomna wiara zwykłych ludzi. Obala mity i czarną legendę narosłą wokół krucjat, przywracając im właściwe miejsce w historii chrześcijaństwa i Europy.

Czytelnik znajdzie tu barwną opowieść o bitwach, zamkach i bohaterach, takich jak Godfryd z Bouillon, św. Bernard z Clairvaux czy Ryszard Lwie Serce. Dzięki bogatym ilustracjom Dariusza Sapkowskiego książka staje się nie tylko źródłem wiedzy, lecz także fascynującą podróżą w średniowieczny świat rycerzy, papieży i pielgrzymów.

Nie przesadzają ci, którzy twierdzą, że mieć takich sąsiadów jak Rosja i Niemcy, to mieć sąsiadów z piekła rodem. Nie tylko dlatego, że przez pewien czas zarówno w Rosji (tam ponad siedem dekad), jak i w Niemczech (dwanaście lat) panowały totalitarne, nieludzkie i bezbożne ideologie, które uzasadniały zbudowanie i funkcjonowanie aparatu państwowego czyniącego z ludobójstwa zwyczajny, niemal rutynowy instrument władzy. Sojusz tych dwóch totalitarnych mocarstw w latach 1939–1941 oraz ich militarna konfrontacja w latach 1941–1945 oznaczały apokalipsę dla dziesiątków milionów ludzi na Starym Kontynencie.

Czy niewolnictwo sprzeciwiało się sprawiedliwości, czy pozostawało z nią w zgodzie? Czy zatem można było zostać niewolnikiem według prawa i czy było ono sprawiedliwe? Innymi słowy pytając, czy istniały prawne i sprawiedliwe tytuły niewolnictwa? Kiedy mogły być sprzeczne ze sprawiedliwością i prawem? Jeśli zaś były, to jak odnosił się do nich Kościół katolicki i jego teologowie? 

Najokrutniejsze działania podczas wojny prowadzonej w latach 1937-1945 przez Japonię w Azji rozegrały się nie tylko na polu bitwy. Ich miejscem był również tajny ośrodek w Mandżurii. To tam, pod przykrywką uzdatniania wody, miały miejsce niewyobrażalne akty bestialstwa Japończyków. Tam działała Jednostka 731.

Górny Śląsk w ruinie to przewodnik po regionie, w którym dawną obfitość zamków, pałaców i dworów zamieniono w kupy gruzu lub niszczejące, od lat nieużytkowane rudery. Wędrówka po dziesiątkach rezydencji, których powojenną historię pominięto lub zmarginalizowano, w większości skazując na powolną agonię i całkowite zapomnienie.