Historia powszechna

Pierwsze od lat wolne wybory do irackiego parlamentu wydają się dowodzić słuszności polityki zagranicznej administracji Georga W. Busha. Prezydent Stanów Zjednoczonych wyznaczył cel – uwolnienie Iraku i świata od Saddama Husseina, i zagrożenia, jakie tworzyły jego rządy, wybrał środki – szeroko zakrojoną akcję zbrojną z niewielkim udziałem „koalicji chętnych” czy „pospolitego ruszenia”, w tym Polski i – mimo trudności – osiąga zamierzony skutek – Irak po latach rządów totalitarnych ulega stopniowej demokratyzacji.

Pierwsze wydanie książki św. bp Józefa Pelczara o masonerii, które autor podpisał pseudonimem J.S. Korczyński (następne, rozszerzone wydania, podpisywane już były imieniem i nazwiskiem autora). Publikacja pomaga czytelnikowi poznać, czym jest masoneria oraz jaka jest jej polityka w wybranych krajach świata, w tym w Polsce.

Publikacja ta jest zarazem swoistym kalendarium, w którym niezwykle skrupulatnie zapisano historię oporu tradycji wobec rewolucji, wierności Bogu zderzonej z wiarołomstwem nawet wobec człowieka. Czytelnika Polskiego zainteresuje niewątpliwie i pobudzi do refleksji kwestia pewnej odmienności losów dwóch - nie tak dawno jeszcze - arcy-katolickich narodów Europy: hiszpańskiego, któremu też poświęcona jest ta książka, i polskiego. Wydaje się, że narracja autora pozwala zrozumieć polskiemu czytelnikowi, dlaczego dla karlistów, tradycjonalistów hiszpańskich tak ważny był król, podczas gdy w tradycyjnej Polsce raczej prawo do uczestniczenia w jego elekcji; dlaczego dla Hiszpanów wiara katolicka i wierność jej była i jest zasadniczym powodem usprawiedliwiającym oddanie życia, a dlaczego w przypadku niegdysiejszych Polaków wiara była mniej istotna niż wolność Ojczyzny; dlaczego wreszcie obie te nacje zarówno ceniły sobie i były gotowe oddać życie w obronie realnych wolności i swobód broniąc ich przede wszystkim przed uroszczeniami własnej władzy - króla z urodzenia lub z wyboru.

Autor przedstawia koncepcje polityki cara Piotra wobec Polski i początek ich realizacji. Analizuje, jak tworzyły się polityczne pryncypia i metody, którymi posługiwała się Rosja w dziele podporządkowania Rzeczypospolitej w ciągu wieku XVIII. Kwestie te starano się ukazać na szerszym tle, by przedstawić miejsce Rzeczypospolitej w ogólnej polityce Rosji, uwzględniając także aspekt militarny - ważki zwłaszcza w latach konfliktu ze Szwecją Karola XII (wielkiej wojny północnej). Dlatego podstawę badań stanowią źródła rosyjskie.

Drugie wydanie książki "Ścigałem Iwana "Groźnego" Demianiuka", poprawione i rozszerzone, ukazuje się w przeddzień zapowiedzianego, drugiego procesu w Monachium. Świadkowie i zgromadzone materiały źródłowe wskazują, że esesman Iwan Demianiuk był strażnikiem w obozach zagłady, obsługiwał komory gazowe w Treblince i Sobiborze i jest współodpowiedzialny za zagładę ok. 700 tys. Żydów i Polaków.

Książka ta jest pierwszą polską antologią literatury związanej z wyprawami krzyżowymi, antologią autorską, w której zarówno dobór utworów, ich przekłady, jak wstęp i komentarze wyszły spod jednego pióra.

W roku 1793 lud Wandei i Bretanii powstał przeciwko rewolucyjnej opresji w obronie religii i monarchii. Opiewając bohaterstwo bretońskich Szuanów Jacek Kowalski wykorzystał swoje kompetencje historyka, historyka sztuki, poety i pieśniarza, tworząc historyczną gawędę, która jest zarazem antologią tekstów i obrazów, uzupełnioną o autentyczne pieśni wandejskie i bretońskie. Do książki dołączony jest śpiewnik z tekstami i akordami gitarowymi oraz płyta z polskim wykonaniem najbardziej znanych pieśni szuanów i powstańców wandejskich.

Pierwsza polska książka poświęcona Tybaldowi IV, hrabiemu Szampanii, królowi Nawarry (1201-1253), zawierająca przekłady jego pieśni – arcydzieł literatury starofrancuskiej. Obszerne wprowadzenie ukazuje żywot i twórczość Tybalda na tle epoki i poezji średniowiecznej Francji. Tłumaczeniom towarzyszą teksty oryginałów i zapisy melodii opracowane przez Jacka Kowalskiego we współpracy z Tomaszem Dobrzańskim, który jest też autorem rozdziału o muzycznych aspektach twórczości truwerów.

Książka Jacquesa Heersa jest adresowana do wszystkich, którzy chcą spojrzeć na historię bez okularów nakładanych przez egocentrycznych iluzjonistów czy ideologicznych oszustów. Jest doskonałą odtrutką na różne odmiany, grasującej także u nas w trzeciej dekadzie XXI wieku, „historii ludowej”. Dla jej autorów średniowiecze jest cause célèbre wieków „wyzysku i cierpień pańszczyźnianego chłopa”, a zarazem okresem pławienia się w luksusach, mniej lub bardziej okrutnych ekstrawagancji panów feudalnych.

Z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Grzegorza Kucharczyka (IH PAN)

Światowej sławy francuski historyk-mediewista Jacques Le Goff (1924–2014) traktuje w tym eseju swój temat z nieco większą lekkością niż w innych dziełach, choć temat to wcale nie zabawny, bo w robocie jest piekło lub co najmniej czyściec. Postać lichwiarza, którego miejsce w średniowiecznym społeczeństwie autor stara się scharakteryzować, okazuje się tyleż godna pogardy (z perspektywy człowieka średniowiecza), co poniekąd heroiczna (z naszej współczesnej perspektywy).

Ten znakomity przewodnik po średniowiecznych finansach opowiada zarazem o losach ludzi związanych z tą dziedziną, o mennicach, kopalniach kruszcu, lichwie, pierwszych bankach i handlu dalekomorskim, co stanowi walor sam w sobie tej książki, nawet jeśli wynik badania okazuje się negatywny: nie ma w średniowieczu myśli ekonomicznej, a gospodarka – z braku globalnych rynków – występuje jeszcze w formie prekapitalistycznej.

Znakomita monografia poświęcona jednemu z najbardziej kontrowersyjnych polityków XX wieku. Uznawany był kolejno za "czerwonego generała", wielkiego demokratę i przywódcę Azji oraz za ucieleśnienie okrucieństwa i reakcji.