Kamil Janicki - Średniowiecze w liczbach

Historię budzących grozę wikingów znamy głównie z relacji przerażonych ich agresją średniowiecznych kronikarzy anglosaskich i frankijskich. Neil Price podjął próbę opisania społeczności skandynawskiej niejako od wewnątrz, chcąc zrozumieć ich motywacje, a także ich świat i duchowość. Wiele uwagi poświęcił szczególnie źródłom niepisanym – odkryciom archeologicznym i informacjom uzyskanym dzięki nowoczesnym technologiom, w tym przede wszystkim badaniom DNA.

Początek mojej pracy pisarskiej związanej ze średniowieczem miał miejsce kilkanaście lat po ukończeniu przeze mnie École des Chartes, gdy byłam olśniona moim własnym odkryciem tej epoki. W rzeczy samej, w tamtych czasach każdy absolwent liceum czy studiów wyższych, na poziomie licencjatu, z zakresu humanistyki klasycznej nosił w sobie przekonanie, że „średniowiecze” było bardzo „mroczną” epoką.

Podczas zajęć z literatury pięknej i historii wkładano nam do głów solidny arsenał gotowych sądów, które studentów Tomasza z Akwinu kazały nam postrzegać jako głupców, a budowniczych opactwa Le Thoronet – jako barbarzyńców. W tych mrocznych czasach nie było niczego, co zasługiwałoby na uwagę. Dlatego w pewnym stopniu niechętnie zdecydowałam się na studia w École des Chartes, która miała otworzyć przede mną karierę kustosza bibliotecznego. A tymczasem ta uczelnia otworzyła przede mną drzwi do innego świata. I oto po upływie ponad trzech lat studiów, którym często towarzyszyły nieprzespane noce, gdy przygotowywałam się do egzaminów na przykład z bibliotekoznawstwa czy archiwistyki, ta epoka nazywana „mroczną” objawiła mi się skąpana w świetle, którego istnienia nigdy wcześniej nie podejrzewałam.

(Fragment książki)

Książka Jacquesa Heersa jest adresowana do wszystkich, którzy chcą spojrzeć na historię bez okularów nakładanych przez egocentrycznych iluzjonistów czy ideologicznych oszustów. Jest doskonałą odtrutką na różne odmiany, grasującej także u nas w trzeciej dekadzie XXI wieku, „historii ludowej”. Dla jej autorów średniowiecze jest cause célèbre wieków „wyzysku i cierpień pańszczyźnianego chłopa”, a zarazem okresem pławienia się w luksusach, mniej lub bardziej okrutnych ekstrawagancji panów feudalnych.

Z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Grzegorza Kucharczyka (IH PAN)

Zawisza Czarny, jako najważniejszy dla Polaków wyraziciel rycerskiego etosu, nabiera pod piórem Zdzisława Wojtowicza nowego blasku, znów ożywa – jednak już nie w aureoli legendy, ale w bardzo konkretnym, żywym obrazie jego biografii widzianej na tle wielkich wydarzeń przełomu XIV i XV wieku. Tęsknota za ideałami, kierująca zapewne myślą Autora podejmującego temat schyłku średniowiecznego etosu rycerskiego, jest nam i obecnie bardzo potrzebna, by ocalić fundamentalne wartości i znamiona naszej tożsamości.

Paule Amblard w swej opowieści zaprasza czytelnika do osobliwej pielgrzymki, której celem jest odkodowanie zapisanych w kamieniu znaczeń. Ta niespieszna, niesłychanie interesująca wędrówka pozwoli rozszyfrować alfabet figur i posłuchać mowy kamienia. Pozwoli odkrywać nie historyczna przeszłość, lecz to, co żywe, znak zapisany w kamieniu. Dzięki temu odwiedziny Notre Dame, a także innych świątyń wzniesionych w minionych wiekach, będą nie tylko hołdem oddanym Bogu i „Naszej Matce” (Notre Dame), ale i pełniejszym zrozumieniem myśli oraz podziwem wobec kunsztu dawnych budowniczych.

Co skrywają mury najsłynniejszej katedry świata? Kod Notre Dame to fascynująca podróż przez tajemnice symboli, architektury i duchowego przekazu ukrytego w paryskiej Notre Dame. Paule Amblard, historyk sztuki i znawca średniowiecznej symboliki, prowadzi czytelnika przez zagadki zaklęte w rzeźbach, witrażach i detalach architektonicznych tej wyjątkowej świątyni.

Pierwszy tom monumentalnych Dziejów Polski autorstwa prof. Andrzeja Nowaka, to świetnie napisana panorama początków państwa polskiego od jego czasów legendarnych do 1202 r., czyli śmierci Mieszka Starego i zakończenia kroniki Mistrza Wincentego zwanego Kadłubkiem.

Florencja nie jest miastem jak każde inne. Od wieków rzesze uczonych próbują uchwycić przyczyny jej wyjątkowości. To zainteresowanie wynika również z faktu, że trzynasto- i czternastowieczna Florencja jest znakomitym miejscem do obserwacji procesów rządzących historią nie tylko Włoch, ale także całej Europy.