Filozofia

To bodaj najsłynniejsze ze swoich dzieł Max Weber (1864-1920) stworzył w pierwszych latach XX wieku. Powstało ono w najlepszym dla Europy okresie mieszczańskiego dobrobytu, gdy echa wojen religijnych dawno ucichły, a zapowiedzi nowych, światowych jeszcze nie było słychać. Weber rozważał więc z dystansu relacje między religiami a tą prosperującą gospodarką.

Michael Huemer jest profesorem filozofii Uniwersytetu Colorado Boulder. Jest autorem ponad sześćdziesięciu artykułów naukowych i sześciu książek. W swoich pracach porusza szczególnie zagadnienia związane z etyką, epistemologią i filozofią polityczną. Huemer jest zwolennikiem intuicjonizmu etycznego – przekonuje, że powinniśmy móc wyprowadzić swoje przekonania moralne z prostych intuicji etycznych wspólnych dla większości ludzi, których znamy.

Postawa człowieka w kontekście obronnych walk za wiarę, za kulturę, za ziemię macierzystą jako konieczną kolebę życia narodu, zaowocowała charakterystyczną dla Polaków emocjonalną racjonalnością, angażującą wszystkie ludzkie siły w odparciu zagrożenia, jakie niesie ze sobą nacierające zło. Owa emocjonalna racjonalność nie jest "głupotą", jak to niektórzy - domowi i obcy felietoniści - niekiedy osądzali. Jest bowiem przede wszystkim racjonalnością, gdyż jest rozeznaniem dobra i zła i wzięciem ich "na serio" w osądzie i działaniu.

Celem tej książki jest przedstawienie społecznej etyki wolności, to jest opisanie tego podzbioru prawa naturalnego, który rozwija teorię uprawnień i praw naturalnych i zajmuje się odpowiadającą im sferą "polityki", to jest przemocą lub jej brakiem jako sposobami tworzenia relacji międzyludzkich.
Krótko mówiąc, naszym celem jest zbudowanie politycznej filozofii wolności.

Praca Pawła Skrzydlewskiego, wykorzystująca twórcze dociekania jednego z największych polskich myślicieli, jakim był Feliks Koneczny – napisana przejrzyście i odpowiedzialnie – może Czytelnikowi posłużyć w dostrzeżeniu uwarunkowań życia osobowego i przez to pomóc stać się „politykiem” realizującym dobro.

To nie jest akademicka rozprawa. To pasjonująca rozmowa, która otwiera oczy na niebezpieczeństwa myślenia zbiorowego, odbierającego człowiekowi wolność i odpowiedzialność. W czasach, gdy ideologie znów dzielą ludzi, ta książka jest jak intelektualny kompas – wskazuje kierunek ku prawdzie.

Faidros należy do dialogów najbardziej znanych i od strony tematyki pokrewnych bodaj najsłynniejszemu: Uczcie. Oba pochodzą prawdopodobnie z okresu średniego twórczości Platona, a więc z lat 70. IV w. p.n.e.

Fabuła jest kameralna, w cieniu platanu nad rzeczką za murami Aten Sokrates dyskutuje z młodym Fajdrosem i wygłasza mowy o miłości. To jedyny dialog Platona, który ukazuje mentora za miastem, wśród przyrody. Sokratesowi bowiem „drzewa nic nie mówią”, mówią mu coś tylko ludzie. 

Dialog napisany krótko po śmierci Sokratesa jest pochwałą sokratejskiej cnoty, a jednocześnie krytyką swoistego rodzaju nihilizmu sofisty Gorgiasza i (acz innego rodzaju) jego ucznia Polosa. Polemizując z Kaliklesem porusza zaś Sokrates problem wskazań życiowych: czy iść za drogą kariery, ale też za drogą natury, gdzie silniejszy zawsze zwalczy słabszego, czy ważniejsze jest poszukiwanie prawdy. Platon podkreśla w Gorgiaszu  wymiar etyczny naszych działań.

W swoim dziele Platon maluje obraz państwa idealnego: sprawiedliwy podział zadań, równouprawnienie kobiet i mężczyzn, staranna edukacja. Państwo idealne jednak brutalnie wkracza w najintymniejsze sfery życia obywateli.

Na ile myśl katolicka zdołała zareagować na nowe prądy intelektualne, które pojawiały się w drugiej połowie XIX i na początku następnego stulecia, takie jak modernizm, marksizm, psychoanaliza, oraz na przemiany społeczne, które im towarzyszyły? Czy udało się chrześcijaństwu, a zwłaszcza katolicyzmowi, z jego filozofią, antropologią i koncepcją społeczną dać odpowiedź na laicyzm i ateizm nowych nurtów? Czy potrafi być ono wciąż owym „światełkiem” wskazującym właściwy kierunek wszystkim ludzkim działaniom, zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i społecznym oraz politycznym?

Niniejsza publikacja stara się odpowiedzieć na powyższe pytania i wprowadzić Czytelnika w złożony kontekst zagadnień, do których one prowadzą.

Wydaje nam się, że całe dobrodziejstwo, jakie metafizyka tomistyczna może wyciągnąć z zetknięcia się z filozofiami nowożytnymi, polega na zmuszeniu jej do refleksji nad własnymi źródłami i poddaniu ich krytyce, a także na zobowiązaniu jej do pełniejszego i głębszego wyartykułowania swej epistemologii. Tylko tyle i aż tyle. W pewnym sensie jest to bardzo niewiele, ponieważ nie dodaje nic do korpusu prawd, które metafizyka tomistyczna już posiadała. Z drugiej jednak strony jest to znaczny postęp, ponieważ zapewnia jej to wyraźniejszą samoświadomość.

Nasz wykład będzie składał się z trzech części. Pierwsza będzie głównie polemiczna, druga opisowa, a trzecia dogmatyczna. Są to jednak tylko ogólne motywy przewodnie, ponieważ nie sposób całkowicie oddzielić od siebie tych trzech punktów widzenia.”

Fragment z Wprowadzenia

"Nie należy (...) oczekiwać, że znajdzie się tutaj wyczerpujące zestawienie filozofii nowożytnej. Na tak niewielu stronach nie jest to możliwe, a przy pierwszym kontakcie nie jest to też pożyteczne. Z obfitości filozofii nowożytnych wybraliśmy więc te, które wydały nam się najważniejsze. 

Dla każdego omawianego autora podajemy w zarysie główne wątki jego myśli, nie wchodząc w techniczne detale, które bynajmniej nie są konieczne. Chcemy wydobyć idee przewodnie i przedstawić je w sposób tak jasny i prosty, jak to możliwe.