Henryk Sienkiewicz - Listy z podróży do Ameryki Tom 1 i 2

Cześć, tu Amundsen! Roald Amundsen. Są miejsca, dokąd większość ludzi nie wybrałaby się za żadne skarby. Jednymi z nich są bieguny Ziemi. Ja zrobiłem wszystko by się na nie dostać, a co więcej, by uczynić to jako pierwszy człowiek w historii. Nie byłem jedyny. W pewnym momencie moja rywalizacja z ekspedycją Roberta Scotta przyciągnęła uwagę całego świata. Jak myślicie, komu udało się wygrać?

Drugi tom wspomnień Andrzeja Ciska z Ameryki obejmuje lata 1985–2000.

Sam autor po dwóch latach pracy w holenderskiej firmie Vitatron Medical w Bostonie MA, piętnastu latach w firmie Electronics for Medicine (EforM) w White Plains NY, przez ostatnie dziesięć lat był konsultantem w Datascope Corp. w Paramus NJ. W tym czasie współtworzył stowarzyszenie Americans for Independent Poland i został komentatorem politycznym, publikując wiele artykułów w prasie polonijnej i podziemnej w Polsce.

Razem z żoną po śmierci ich przyjaciela, wybitnego historyka polskiego Jerzego Łojka, utworzyli fundusz nagród jego imienia. Ich dom na Jeleniej Górze (Deer Hill) w Carmel NY stał się jednym z centrów polskiej myśli niepodległościowej w Stanach Zjednoczonych. Gościli i rezydowali w nim tacy działaczy jak: Wojciech  Ziembiński, Anna Walentynowicz, Joanna i Andrzej Gwiazdowie, Kornel Morawiecki, Leszek Moczulski, Romuald Szeremietiew, prof. Romuald Kukołowicz i in.

W roku 2000 wrócili do Polski, a synowie pozostali w USA i Kanadzie.

Pożegnanie z moją Ameryką jest autorskim spojrzeniem na problemy Stanów Zjednoczonych i zapisem ogromnych zmian jakie zaszły w społeczeństwie, kulturze i gospodarce amerykańskiej w trakcie pobytu autora za oceanem. 

Po przeczytaniu tej książki uświadamiamy sobie, jak wiele świat zachodni zawdzięcza Stanom Zjednoczonym Ameryki. Przede wszystkim dlatego, że tamte tereny stanowiły przez kilka wieków dla milionów Europejczyków miejsce ucieczki przed nędzą albo, jak w przypadku obywateli Rzeczypospolitej, przed niewolą. Potem Ameryka odwdzięczała się Europie, m.in. ratując ją podczas dwóch wojen światowych przed zwycięstwem tyranii i obłąkanych ideologii.

„Siła i wolność” nie tylko jest opowieścią o wodzach, bitwach i konfliktach, ale także stanowi refleksję nad religią, kulturą, społeczeństwem i nad zachodnią cywilizacją w ogóle. Widać wyraźnie, że Autor tej książki faktycznie uznaje historię za nauczycielkę życia. Prof. Wojciecha Roszkowskiego każdy w Polsce kojarzy od kilku lat z „Historią i teraźniejszością” – z samym przedmiotem, jak i z napisanym do niego podręcznikiem dla szkół średnich (wydanym przez Białego Kruka), którego przerazili się różnej maści lewicowcy i brutalnie go zaatakowali. Przerazili się, bo na jego kartach zderzyli się z bardzo niewygodną prawdą o sobie. Również i w tej książce Autor nie ukrywa swego chrześcijańskiego światopoglądu i przywiązania do odwiecznych wartości moralnych oraz narodowych, dowodząc, że to właśnie dzięki nim zrodził się naród amerykański, jakim go dziś znamy i szanujemy.

Monumentalna praca na temat największego polskiego prozaika XX wieku. Kto chce poznać i zrozumieć Józefa Mackiewicza, a przy okazji również współczesną Polskę i kondycję polskich elit, musi sięgnąć po tę, wyróżnioną w Literackiej Nagrodzie im. Józefa Mackiewicza, pracę Grzegorza Eberhardta.

Zdumiało mnie, jak wiele osób występujących w tej książce poznałem osobiście. Przeraziło, jak mało o nich wiedziałem i jak powierzchowne miałem opinie. To, że skłaniam się raczej, by wierzyć świadectwom przytaczanym przez Eberhardta niż własnym opiniom towarzyskim, jest chyba największym komplementem, jakim można obdarzyć twórcę literatury faktu.

Maciej Rybiński

(wydanie trzecie, znacznie poszerzone i uzupełnione)