Bolesław Piasecki - Kontrwywiad – atak i obrona

„Książka dr. Bolesława Piaseckiego jest pierwszym naukowym studium na temat praktycznego funkcjonowania kontrwywiadu w XXI wieku. Szczegółowy opis modeli kontrwywiadowczych, zadań i funkcji kontrwywiadu, doktryn operacyjnych, doświadczeń historycznych poszczególnych państw, znaczenia decepcji i pracy ze źródłami osobowymi tworzy wyjątkowy wykład wyzwań przed którymi stoi współczesna Polska i jej służby cywilno-wojskowe".

Dr hab. Sławomir Cenckiewicz, prof. Akademii Sztuki Wojennej

Rozprawa jest poświęcona zagadnieniu skuteczności kontrwywiadu i identyfikacji czynników wpływających na nią. Wybór tematu i tak sprofilowany zakres problemowy został spowodowany przede wszystkim istotną luką badawczą. Ambicją autora była odpowiedź na pytanie o czynniki decydujące o skuteczności służb specjalnych. Ponadto, zamysłem autora było prowadzenie przez całą rozprawę, od rozważań teoretycznych, poprzez analizę współczesnych modeli jak i zagrożeń i działania kontrwywiadu, głównego wywodu, który skupia się na problemie skuteczności kontrwywiadu. Za pomocą różnych metod i technik badano czynniki jakie wpływają na skuteczność kontrwywiadu. Przyjętą dominującą perspektywą badawczą był nowy instytucjonalizm, a wśród metod można wymienić metody: systemową, historyczną, triangulacji, porównawczą, behawioralną oraz studium przypadku. Tezą pracy jest twierdzenie, że zadania i funkcje kontrwywiadu w celu uzyskania relatywnie wysokiej skuteczności muszą być wykonywane przy ofensywnym nastawieniu operacyjnym i intelektualnym łączącym podejście wywiadowcze i kontrwywiadowcze. Na rozprawę składa się wstęp, pięć rozdziałów oraz zakończenie będące swoistym podsumowaniem i odpowiedzią na postawione w pracy pytania. Rozdział pierwszy poświęcony jest teoretycznemu opracowaniu badanego zagadnienia, a także zaznajomieniu czytelnika z niezbędną terminologią z zakresu służb specjalnych. Wyszczególnione są najważniejsze definicje i podziały kontrwywiadu. Drugi rozdział poświęcony został współczesnym modelom funkcjonowania kontrwywiadu. Na przykładzie trzech państw - USA, Wielkiej Brytanii oraz Rosji dokonano szczegółowej charakterystyki funkcjonowania kontrwywiadu. Ponadto, dokonano charakterystyki czynników kształtujących służby specjalne. Rozdział trzeci dedykowany został tematyce zagrożeń, które stoją przed kontrwywiadem, ale także sposobom odpowiedzi na nie. Autor dokonuje w nim szczegółowej charakterystyki poszczególnych zagrożeń (zarówno metod gromadzenia danych jak i kwestii środków aktywnych czyli operacji wpływu a także zagadnieniu decepcji) Druga część rozdziału trzeciego poświęcona jest odpowiedzi kontrwywiadu na przedstawione zagrożenia. Przedstawione i scharakteryzowane zostały: misja kontrwywiadu (aspekt ofensywny, defensywny oraz informacyjny), zadania kontrwywiadu (identyfikacja, ocena i analiza, neutralizacja i/lub wykorzystanie) oraz funkcje (operacyjna, gromadzenia danych, analityczna, wsparcia oraz w zależności systemu dochodzeniowo śledcza. Ukazano rolę i miejsce kontrwywiadu w szerszej perspektywie przedsięwzięć i interesów państwowych. Ponadto, dokonano przybliżenia poszczególnych narzędzi kontrwywiadu a także źródeł informacji, które może wykorzystywać. Po dokonanych analizach systemowych, historycznych, prawnych oraz teoretycznych przystąpiono do badań jakościowo-ilościowych w rozdziale czwartym, w ramach których przebadano 296 przypadków wykrytych agentów. Rozdział piąty, będący zarazem ostatnim stanowi odpowiedź na pytanie zawarte we wstępie pracy. Poza potwierdzeniem tezy, dokonano w nim identyfikacji czynników wpływających na skuteczność kontrwywiadu. Są to odpowiednio: strategiczna perspektywa działania, ofensywny charakter działania, koordynacja w ramach szerszego systemu bezpieczeństwa, działanie w długoterminowej perspektywie oraz zdolność do operacji poza granicami kraju.